Intern onderzoek naar handelwijze Orkambi-lobbyist

NRC onthulde eerder dat de lobbyist onjuiste informatie verstrekte aan Tweede Kamerleden.

Orkambi werd eind oktober toegelaten tot het basispakket. Ook in het Verenigd Koninkrijk woedt discussie over vergoeding van het dure medicijn tegen taaislijmziekte.. Foto Facundo Arrizabalaga/EPA

De beroepsvereniging van lobbyisten (BVPA) opent een intern onderzoek naar de eigen oud-voorzitter Kevin Zuidhof. Directe aanleiding zijn twee klachten over Zuidhofs handelwijze bij zijn lobby voor Orkambi, een medicijn tegen taaislijmziekte. Dit bevestigt de huidige voorzitter, Jaap Jelle Feenstra, tegen NRC. Het is pas de tweede keer in de geschiedenis dat de BVPA een intern onderzoek instelt naar de gedragingen van een lobbyist.

Twee weken geleden onthulde NRC dat de lobbyist bij zijn werkzaamheden voor een groot Amerikaans farmaceutisch bedrijf onjuiste informatie verstrekte aan Tweede Kamerleden. Zuidhof claimde in e-mails aan de volksvertegenwoordigers dat farmaceut Vertex op één kwartaal na nog nooit winst maakte. Uit de cijfers van het bedrijf blijkt echter dat de firma zeker negen kwartalen winst maakte.

Verontschuldigingen

Vertex heeft zich na vragen van NRC bij parlementariërs verontschuldigd. Volgens het bedrijf was er soms „op basis van onjuiste informatie gecommuniceerd”.

Vanwege de „vertrouwelijke relatie” met zijn opdrachtgever weigert de lobbyist inhoudelijk te reageren. Tegenover de eigen beroepsorganisatie verklaarde lobbykantoor IvCB, waar Kevin Zuidhof directeur is, dat het „betreurt” dat er „onzorgvuldig is gecommuniceerd over de bedrijfsresultaten”. Het lobbykantoor heeft zijn „procedures aangescherpt”. Ook Tweede Kamerleden kregen een e-mail van het kantoor.

Cijfers oppoetsen gaat in tegen bepalingen in het handvest voor BVPA-lobbyisten. De opgepoetste informatie van lobbyist Zuidhof ging een rol spelen in het maatschappelijke en politieke debat: diverse Tweede Kamerleden en de invloedrijke patiëntenorganisatie gebruikten de onjuiste informatie over de kwartaalwinsten. Ze koppelden daaraan de conclusie dat Vertex weinig zou verdienen en veel zou investeren in onderzoek, waardoor het bedrijf een betere indruk maakte.

Tot het interne onderzoek naar de medicijnlobby werd dinsdagavond besloten tijdens de algemene ledenvergadering van de BVPA. BVPA-voorzitter Jaap Jelle Feenstra: „We zetten niemand van tevoren in de beklaagdenbank, maar de vragen over de correctheid van feiten en gedrag raken het imago van de hele beroepsgroep van lobbyisten. Dat vinden we zo serieus dat we voor hoor- en wederhoor onze Commissie van Beroep inschakelen.”

‘Ronduit smerig’

Na maandenlange onderhandelingen tussen het ministerie voor Volksgezondheid en Vertex werd Orkambi, ook onder grote druk van de Tweede Kamer, eind oktober toegelaten tot het verzekerde pakket. Dat levert fabrikant Vertex per jaar tientallen miljoenen aan inkomsten op. Toen bleek dat de lobbyist Tweede Kamerleden had beïnvloed met opgepoetste cijfers, reageerden volksvertegenwoordigers boos. Karen Gerbrands (PVV) zei zich „belazerd” te voelen door de farmaceut, SP-Kamerlid Nine Kooiman vond het „ronduit smerig” dat de fabrikant het debat „vervuilde” met onjuiste informatie.

In 2013 berispte de BVPA een lobbyist die zich had laten inhuren door een fictieve commerciële spermabank. Deze was verzonnen door het VARA-televisieprogramma Rambam, maar dat wist de lobbyist niet. De lobbyist gaf de niet-bestaande spermabank het advies een stichting op te richten om de commerciële belangen te verbergen tegenover volksvertegenwoordigers. Dit is een veelgebruikte truc in de lobbywereld, hoewel het in strijd is met het handvest van de BVPA.

Voormalig topambtenaar Roel Bekkers zal onderzoek gaan doen naar de gevoerde lobby rond Orkambi. Het onderzoek duurt zes weken.