Held van lokale partij is te ‘risicovol’ om wethouder te zijn

Raadsdebat

De benoeming van wethouder Jo Palmen verdeelt landelijke en lokale partijen. Volgens een integriteitsonderzoek vormt hij een risico voor het college. ‘Brunssum glijdt af naar onbestuurbaarheid’.

Foto Merlin Daleman

Het is middernacht in Brunssum. Na vijf uur vergaderen is de gemeenteraadsvergadering ten einde. „Het ging nergens over, maar het was toch leuk”, lacht Servie L’Espoir, fractievoorzitter van de lokale partij PAK. „Auf Wienerschnitzel”, roept een vertegenwoordiger van een andere coalitiepartij bij het naar buiten lopen.

‘Leuk’ is niet het etiket dat iedereen op de vergadering van afgelopen woensdag zal plakken. De sfeer tijdens het debat over een vertrouwelijk integriteitsrapport naar aanleiding van de benoeming van wethouder Jo Palmen is eerder gespannen en op veel momenten chaotisch.

Lees ook het interview met burgemeester Luc Winants: ‘Alleen de schreeuwerds houd je over’

Dit voorjaar viel de coalitie van CDA, VVD, PvdA en twee lokale partijen in de Limburgse gemeente (ruim 28.000 inwoners). Daarna bundelden alle lokale partijen hun krachten, ook BBB/Lijst Palmen, die met vier raadszetels de grootste partij in Brunssum is. Deze partij droeg haar leider Jo Palmen voor als wethouder, een man die al decennia actief is in de plaatselijke politiek.

„Vèrkenskop”

Maar Palmen heeft een geschiedenis. Hij is ooit veroordeeld wegens het niet opgeven van zijn vergoeding als raadslid bij het aanvragen van een uitkering in 1994, een andere keer wegens belediging van een collega-raadslid („Vèrkenskop”), Hij werd ooit onder politiebegeleiding uit de raad verwijderd en uit zich nogal grof in de politiek en in zijn column in een plaatselijk weekblad.

Zijn benoeming is een groot risico, oordeelt het bureau Governance & Integrity in een onderzoek in opdracht van burgemeester Luc Winants (CDA). Het rapport is vertrouwelijk, maar de conclusie is eerder uitgelekt. Bovendien dreigt belangenverstrengeling bij het al jaren durende gevecht tussen Palmen en de gemeente over een gronddeal uit 1976. De wethouder zou mogelijk een bedrag van 1,5 miljoen willen claimen.

Palmen bezweert woensdagavond dat het allemaal zo’n vaart niet zal lopen en dat hij zich zal gedragen. Het optreden van de burgemeester als opdrachtgever voor het onderzoek noemt hij „onrechtmatig”. Het rapport doet Palmen af als ,,een smaad- en lasterstuk” en „bullshit”. Het bureau G&I probeert „met smoezelige argumenten het bestuur te bezoedelen. Integriteit is een karaktertrek. Die heb je of die heb je niet.”

Het is allemaal een opzetje, suggereren de coalitiepartijen. De landelijke partijen zijn opgestapt uit het vorige college om Brunssum in een crisis te storten. Nu wordt Palmens integriteit in twijfel getrokken. Alles om naar buiten toe het beeld te scheppen, dat het in Brunssum één grote puinhoop is en om de geesten rijp te maken voor een gemeentelijke herindeling, een samengaan met de buurgemeenten Heerlen en Landgraaf.

Samenzweringstheorie

Servie Broers, raadslid namens de PvdA, denkt dat het eerder andersom werkt. „Ik mag graag kijken naar de film Conspiracy Theory met Mel Gibson en Julia Roberts. Maar daarin komen minder samenzweringstheorieën aan bod dan in deze raadsvergadering. Als het herindelingsspook niet een spook blijft, hebben we dat aan onszelf te wijten.” Maurice Gordijn (CDA) vindt dat ook: „Brunssum glijdt af naar onbestuurbaarheid.”

In het bedrijfsleven zou een man als Palmen nooit aan de bak komen, denkt raadslid Jack van Oppen (VVD). Volgens hem maakt het rapport heel duidelijk waarom Palmen geen wethouder kan zijn. „Bovendien probeert hij voortdurend mensen af te zagen tot net boven de enkels. Dat kan niet. Hij is als wethouder een uithangbord voor de gemeente, zou een voorbeeld moeten zijn.”

Lefty Snackers, raadslid van BBB/Lijst Palmen, vindt dat VVD’ers geen grote broek aan moeten trekken over integriteit. „Shell loopt zo bij Rutte het torentje binnen om de afschaffing van de dividendbelasting te regelen. En belangenverstrengeling geldt voor elk raadslid: wij praten hier ook over de hoogte van de onroerendezaakbelasting en de afvalstoffenheffing. Die gelden voor iedereen, ook voor raadsleden.”

Snackers suggereert dat er voor vertegenwoordigers van lokale partijen andere integriteitsregels lijken te gelden dan voor die van landelijke. „Straks mag de burger alleen nog maar kiezen uit een vermeend maagden- of engelenkoor in plaats van voor mensen die hem echt vertegenwoordigen”, zegt hij. Zijn wethouder

verdient alle vertrouwen: „Joey can do the job. Dan moet je niet gaan zitten ouwenelen.”

Terwijl de woordvoerders van de coalitiepartijen de omstreden wethouder prijzen, krijgt de burgemeester de wind van voren. Snackers vindt onderzoeken als het voorliggende een gevaarlijke trend. „Een burgemeester heeft met dit soort toetsen een wapen in handen. Als hij de wethouder een lul met oren vindt, kan hij zijn benoeming met zo’n zwartboek proberen tegen te houden.”

Correctie (1 december 2017): Bij een eerdere versie van dit stuk stond in de kop dat Jo Palmen de held van de oppositie is. Dit was onjuist. De coalitie in Brunssum staat juist achter hem.