In de ogen van Kroatische nationalisten is Praljak nog steeds een held

Slobodan Praljak (1945-2017)

Onder zijn leiding begingen Bosnisch-Kroatische troepen ernstige oorlogsmisdaden. Hij gaf zichzelf in 2004 aan.

Foto Robin bvan Lonkhuijsen / ANP

De 72-jarige Kroaat Slobodan Praljak, die woensdag in de rechtszaal van het Joegoslaviëtribunaal een einde aan zijn leven maakte door naar eigen zeggen een flesje met gif leeg te drinken, was een man met veel gevoel voor pathos.

Na zijn studie aan de theater- en filmacademie in Zagreb werkte Praljak, de zoon van een Joegoslavische geheim agent, als regisseur in diverse theaters in Bosnië en Kroatië.

Eerder was hij afgestudeerd als ingenieur en behaalde hij een graad in de filosofie en sociologie.

Toen in 1991 de Kroatische onafhankelijkheidsoorlog uitbrak, meldde Praljak, geboren in 1945 in het Bosnische stadje Capljina, zich vrijwillig aan bij de Kroatische strijdkrachten. Hij mengde zich actief in de burgeroorlog die uitbrak in Bosnië en Herzegovina, waar in 1992 Bosnische moslims (Bosniakken), Serviërs en Kroaten tegenover elkaar stonden. Ook was hij adviseur van de Kroatische oorlogspresident Franjo Tudjman.

Lees ook: Hoe kon Praljak het flesje gif naar binnen smokkelen?

In 1993 werd hij commandant van de Kroatische Verdedigingsraad (HVO), het leger van Bosnische Kroaten, dat vanuit Kroatië bewapend werd. Kroatische en Bosnisch-Kroatische leiders werkten samen om de eenzijdig uitgeroepen republiek Herceg Bosna etnisch te zuiveren en de Kroatische bevolking aan beide zijden van de grens te verenigen.

Vernielingen

In 2013 veroordeelde het Joegoslaviëtribunaal Praljak en vijf medeverdachten, allen politieke en militaire kopstukken van Herceg Bosna, voor het vermoorden, onmenselijk behandelen en verdrijven van Bosnische moslims. Dat vonnis werd woensdag bekrachtigd in hoger beroep. Tijdens hun acties richtten de troepen van Praljak ook grootschalige vernielingen aan in Mostar, een van de steden waar hij voor de oorlog in het theater werkte. Over de beroemde 16de-eeuwse Ottomaanse brug in Mostar, die na tankbeschietingen explodeerde en waarvoor hij zich in Den Haag eveneens moest verantwoorden, zei hij: „Het is maar een oude brug.”

Na de oorlog werd hij zakenman. In 2004 gaf hij zich, onder druk van de EU, aan bij het tribunaal. Die liet hem zijn vonnis in vrijheid afwachten, in 2012 keerde hij terug naar Den Haag. In de ogen van Kroatische nationalisten is Praljak nog steeds een held.

    • Roeland Termote