Cultuur

Interview

Interview

De lange, lastige weg naar U2’s Songs of Experience

U2

Vrijdag komt het nieuwe album van U2 uit: Songs of Experience. Zanger Bono legt uit waarom het zo lang duurde voordat het uitkwam: Brexit en Trump kwamen ertussendoor. „De wereld is veranderd. Dramatisch veranderd.”

September 2014. U2 brengt vijf jaar na het laatste album No Line On The Horizon onverwachts Songs of Innocence uit – dat via Apples iTunes gratis op veel iPods en iPhones terechtkomt. Bij het Apple Event waar het album gelanceerd wordt, vertelt zanger Bono (57) mij dat het nieuwe album zo lang op zich heeft laten wachten doordat U2 eigenlijk aan twee albums tegelijkertijd heeft gewerkt: Songs of Innocence en Songs of Experience.

Bono legt dan ook uit dat het idee is om met Songs of Innocence te gaan toeren en ondertussen Songs of Experience op te nemen en uit te werken. Die strategie heeft U2 eerder met groot succes ingezet voor Achtung Baby en Zooropa, begin jaren negentig.

September 2015. U2 toert met de Innocence and Experience Tour door Europa. Na het concert in Turijn laat Bono in de auto het album Songs of Experience uit de luidsprekers schallen. „Luister naar het gitaarwerk van Edge hier”; „Larry’s drumsolo in deze song is fantastisch”; „deze track heeft een echt pakkende beat”, roept hij enthousiast bij het beluisteren.
„Als het aan mij ligt, ligt dit album morgen in de schappen”, zegt hij. „Maar we gaan eerst de Europese tour afmaken, en dan komt het begin 2016 uit. Voor U2 is dat heel ongewoon: we hebben veel van de liedjes al af terwijl het album pas over maanden uitkomt.”
Nieuw album, nieuwe tournee in 2016. Wat zou er in vredesnaam mis kunnen gaan?

Het is nu 2017, het jaar is bijna voorbij, en ‘Songs of Experience’ moet nog uitkomen. Wat is er gebeurd, Bono?

„Er waren persoonlijke en politieke redenen om het album niet al vorig jaar uit te brengen. We waren er klaar voor toen, maar in juni 2016 kwam de onverwachte uitslag van het Brexit-referendum in Groot-Brittannië, en in november werd Trump president van de VS. De wereld was veranderd. Dramatisch veranderd. Het materiaal dat we hadden, gaf die enorme veranderingen niet weer.

„Bovendien werden we erop gewezen dat in 2017 The Joshua Tree dertig jaar bestond. Dus drukten we op de pauzeknop voor Songs of Experience en gingen weer op tour met de liedjes van The Joshua Tree.”

1 december is nu geprikt als releasedatum voor ‘Songs of Experience’. Hoe anders is dit album nu, vergeleken met wat U2 al had aan het einde van 2015?

„Door alle politieke onrust in de wereld in 2016 wisten we niet zeker of we het album zoals het toen was ook echt zo wilden uitbrengen. We wilden wat tijd nemen om daarover na te denken. De wereld om ons heen was onherkenbaar veranderd. We pasten dingen aan, schreven nieuwe dingen, maar de kern is nog hetzelfde, denk ik. Alleen beter.”

Dus in plaats van in 2017 te toeren met een album dat in 2015 is gemaakt, kwamen jullie erop uit te toeren met liedjes die halverwege de jaren tachtig zijn geschreven.

„Ja, en vreemd genoeg sneden die liedjes voor The Joshua Tree, over Ronald Reagan en Margaret Thatcher, in 2017 zelfs meer hout. Door de Joshua Tree 30 Tour konden we nog eens goed kijken naar Songs of Experience, hoe we het album wilden aanpassen, hoe het relevant kon zijn in de veranderde wereld van nu.

„We hebben nog steeds dromen nodig vannacht, zo voelt het. Als ik die regels zing tijdens de Joshua Tree 30 Tour: ‘Desert sky, dream beneath a desert sky, the rivers run but soon run dry, we need new dreams tonight’ – ik denk dat momenteel iedereen dat gevoel heeft, met wat er nu aan de hand is in de wereld. Ik denk dat zowel de linker- als de rechterkant van het politieke spectrum op dit moment vastzit, geen van beide kan oplossingen bieden.”

Is het album er beter op geworden door het een jaar te laten rusten?

„Het is er heel erg op vooruitgegaan. U2-songs ontstonden altijd al als verhalen; er kwam belangrijk wereldnieuws in voor maar we schreven ook over gebeurtenissen uit ons eigen leven en over gebeurtenissen van meer maatschappelijk niveau. Als de wereld verandert, verander je mee. We zagen het niet zitten om een album uit te brengen waarop het leek alsof we over de millenniumbug zongen of iets dergelijks. Iets wat al zo gedateerd was.”

De lyrische aanpak is volgens uzelf beïnvloed door advies van een Ierse dichter, Brendan Kennelly: ‘Je moet schrijven alsof je dood bent’.

„En dat hebben we gedaan. Deze nieuwe songs kunnen het beste worden gezien als brieven aan mijn familie, mijn vrienden, de mensen die naar U2-concerten komen. In die zin is het meer een persoonlijk dan een politiek album.”

U heeft recentelijk serieuze gezondheidsproblemen gehad [de zanger maakte dit bekend zonder erover in detail te willen treden, red.] Heeft dat invloed gehad op de liedjes?

„Dat is zo’n moment dat al het andere wegvalt. Wat zou je willen zeggen tegen de mensen van wie je houdt? Daarvan zijn de teksten van dit album doordrongen.”

Wat opvalt: 4 van de 13 tracks van ‘Songs of Experience’ waren al uit of bekend, zoals de eerste single. Vertel daar eens iets over?

„Die heet ‘You’re The Best Thing About Me’. Ik kreeg er inspiratie voor tijdens een nachtje uit in Dublin met een bevriend journalist. We waren in gesprek en hij zei iets prachtigs: ‘Bono, het beste aan jou is Ali’ – hij bedoelde natuurlijk mijn vrouw Ali Hewson. Dus in dit lied richt ik me tot Ali. Veel van de liedjes op dit album zijn eigenlijk brieven aan mensen van wie ik houd – mijn vrouw, mijn kinderen, mijn vrienden. Er zit een liefdesbrief aan Amerika bij – ‘American Soul’. En een liefdesbrief aan onze fans – ‘The Showman’.”

Jullie gaan toeren met het nieuwe album: in mei 2018 in de VS, en Europa in de zomer. Drie U2-tournees in nog geen drie jaar!

„We zouden niet zonder toeren kunnen. Het heeft natuurlijk nadelen, en het wordt zwaarder, maar we hebben niet echt een keuze! Het is heel opwindend om live te spelen.”

U2 bestaat al ruim 41 jaar. Hoe lang gaan jullie het volhouden?

„We zijn niet geschikt voor ander werk! Dit is alles wat we kunnen.”

Vertaling: Roelie Fopma

Correctie (01-12-2017: In een eerdere versie van dit stuk werd een lied van U2 abusievelijk ‘The Snowman’ genoemd. Dat moest ‘The Showman’ zijn.