Kunstdorp met giga-galerie

Kunstmarkt Bij Antwerpen opent vrijdag Kanaal, een kunstdorp van interieur- ontwerper Axel Vervoordt, met enorme galeries in een oude jeneverstokerij.

Werk van Anish Kapoor. Foto Axel and May Vervoordt Foundation

Hij roeit tegen de stroom op, daar is Boris Vervoordt (43) zich terdege van bewust. De uitbater van de Axel Vervoordt Gallery, vernoemd naar zijn vader, de oprichter van het Vlaamse kunstbedrijf, opent vandaag zijn nieuwe tentoonstellingsruimte. Die is gevestigd in een voormalige jeneverstokerij in Wijnegem, een plaatsje op een kwartier autorijden van de oude galerie, in het historisch centrum van Antwerpen.

De nieuwe vestiging zal op slag een van de grootste galeries van West-Europa zijn: drie tentoonstellingsruimtes met een gezamenlijk vloeroppervlak van 1.400 vierkante meter. Bovendien zijn in hetzelfde complex op afspraak nog diverse kunstzalen te bezichtigen met werken uit de Axel en May Vervoordt Foundation. Onder meer museale installaties van wereldsterren als Anish Kapoor, James Turrell en Marina Abramovic.

Portret van Boris Vervoort in project Het Kanaal in Wijnegem (Antwerpen). Foto Wouter Van Vooren

Kunstkopers bezoeken steeds minder galeries, dat is een realiteit, beseft Vervoordt. „Daarom is het belangrijk dat galeries een ervaring worden, een bestemming waar je gericht heen gaat.”

Door de afmetingen van zijn galerie, de bijzondere entourage en de topstukken uit de privé-collectie denkt hij in het landelijke Wijnegem iets extra’s te kunnen bieden. „We zijn geen kleine galerie waar je één show kunt zien. Met gemak kunnen wij bezoekers anderhalf tot twee uur lang kunst tonen.”

De drie openingstentoonstellingen in de galerie zijn representatief voor zijn programma, zegt Boris Vervoordt (45), binnen het familiebedrijf verantwoordelijk voor de handel in kunst en antiek. Hij belooft altijd een historische expositie te maken, vooral rond Gutai of Zero, de kunstbewegingen die in de jaren vijftig in Japan en Europa werden opgericht. Zo presenteert hij tot maart het eerste Europese retrospectief van Saburo Murakami (1925-1996).

De twee andere galerieruimtes zijn bestemd voor hedendaagse kunstenaars. Bij de opening toont Vervoordt solo-tentoonstellingen van de Belgische kunstenares Lucia Bru (1970) en van El Anatsui (1944), de Ghanese beeldhouwer die wereldfaam kreeg met zijn betekenisvolle ‘gordijnen’ van platgeslagen kroonkurken.

Kanaal

De kunstruimtes van Vervoordt maken deel uit van Kanaal, een luxueus mini-dorp met 100 appartementen, 30 kantoren, 10 winkels, ateliers voor kunstenaars en binnenkort ook een restaurant. Een oosters aandoende binnentuin verbindt de verschillende onderdelen.

Twintig jaar is zijn broer Dick, verantwoordelijk voor de afdeling projectontwikkeling van het familiebedrijf, bezig geweest met de verbouwing van het industriële complex. De negentiende-eeuwse jeneverstokerij, die later is verbouwd tot een mouterij, is een kathedraal van beton. Daarop en daaromheen is met hulp van diverse bekende architecten nieuwbouw neergezet.

De mouterij stond op de nominatie om te worden gesloopt. Met de aankoop, in 1998, heeft de familie het pand „gered”, zegt vader Axel. Stond de 20ste eeuw in het teken van wegwerp, in de nieuwe eeuw is recycling volgens hem het motto.

Foto Axel and May Vervoordt Foundation

Met de handel in kunst en antiek en het inrichten van huizen met bijzondere meubels en kunst heeft Axel Vervoordt NV (70 medewerkers, omzet vorig jaar zo’n 36 miljoen euro) internationaal naam gemaakt. Beroemdheden als Sting, Kanye West en Robert De Niro en tal van prinsen en prinsessen schakelden Axel en zijn vrouw May in voor de inrichting van hun huizen.

Het revitaliseren van een oud gebouw past in de bedrijfsfilosofie, legt zoon Boris uit. „We zagen onmiddellijk de kracht van die industriële architectuur. Het is bouwkunst zonder esthetische doelstelling. Puurheid, waarin vorm en doel verbonden zijn.”

De mouterij was alleen veel groter dan nodig voor de uitbreidingsplannen van het bedrijf. Toen is het idee ontstaan, zegt Vervoordt, om in het complex ook woonruimte te ontwikkelen en een kunstencentrum te maken. Na twintig jaar renoveren en bouwen heeft Kanaal nu een vloeroppervlak van 55.000 vierkante meter, oftewel zeven voetbalvelden.

Foto Axel and May Vervoordt Foundation
Foto Axel and May Vervoordt Foundation
Foto Axel and May Vervoordt Foundation
Foto Axel and May Vervoordt Foundation

Halve bol

De kunstwerken van de familiestichting gaan een dialoog aan met de bedrijfsruimtes van de mouterij. Zo is het enorme kunstwerk van Anish Kapoor, een acht meter brede halve bol die de bezoeker als het ware opzuigt, opgehangen in een cilindrische ruimte waarin voorheen de malt werd vermalen en gezeefd. Alsof het er speciaal voor gemaakt is.

Op veel plekken is het oorspronkelijke gebouw intact gelaten. „Dat was essentieel voor ons”, zegt Vervoordt. „Bij ons is het authentieke altijd baas.” Ook bij de inrichting van interieurs kiezen de Vervoordts er vaak voor om de schoonheid van het eenvoudige te benadrukken, en te laten zien hoe muren en meubels mooi oud kunnen worden. De natuur is de grootste kunstenaar, heeft vader Axel vaak gezegd.

De familie koestert alweer plannen voor nieuwe projecten. Maar eerst moet Kanaal tot een succes worden gemaakt, zegt Boris Vervoordt.

Of het project slaagt hangt niet af van het aantal kunstminnenden dat langskomt, legt hij uit, maar van de kwaliteit van de bezoekers. De eerste voortekenen zijn goed, zegt hij. Hij heeft al bezoekers uit Azië, Australië en de Verenigde Staten mogen verwelkomen die speciaal voor de Vervoordts naar Wijnegem waren gereisd.

Met een lach zegt Boris Vervoordt: „Voor hen is het juist makkelijk dat we niet in het centrum van de stad zitten.”

Axel Vervoordt Gallery, Wijnegem. Zie: axel-vervoordt.com en kanaal.be