Knot neemt afstand van ECB bij plan opkoopbeleid

Monetair beleid

De ECB moet na september 2018 het aankoopbeleid volledig afbouwen, vindt Klaas Knot van De Nederlandsche Bank.

DNB-chef Klaas Knot, vorig jaar tijdens de onderhandelingen over een nieuw kabinet. Foto Bart Maat/ANP

De Europese Centrale Bank (ECB) moet na september volgend jaar beginnen met de afbouw van het aankopen van staatsleningen en andere effecten. Dit zei president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank woensdagavond tijdens een toespraak in Londen.

Met deze uitspraak neemt Knot in het openbaar afstand van het jongste besluit van de ECB, in oktober dit jaar. Toen nam het bestuur zich voor om de maandelijkse aankopen van nu 60 miljard euro vanaf januari tot september weliswaar te verminderen tot 30 miljard, maar hield de mogelijkheid open om daarna toch door te gaan of de aankopen zelfs weer uit te breiden.

Knot wil dat in plaats daarvan het opkoopbeleid na september daadwerkelijk wordt afgebouwd, en dat de ECB daarna alleen nog aflopende staatsleningen en andere leningen die zij in portefeuille heeft met herinvesteringen aanvult.

Hoewel Nederland en Duitsland tot de eurolanden behoren die al langer kritisch zijn over het ECB-beleid, is de toon die Knot woensdag aansloeg opmerkelijk direct. Volgens hem voldoet de ECB nu al aan het mandaat om prijsstabiliteit te handhaven in de eurozone. De huidige inflatie is weliswaar minder dan de officiële doelstelling van ‘tegen de 2 procent’, maar is de traagheid van de toename van de inflatie richting dat doel te wijten aan factoren die buiten het domein van het monetaire beleid liggen.

Het voortzetten van het sterk expansieve monetaire beleid van nu wordt onder die omstandigheden riskant, vindt Knot. „Dit creëert diepere verstoringen die misallocaties kunnen voortbrengen, en risico’s voor de financiële stabiliteit. Het langdurig verhinderen van de financiële markten om een juiste prijs te geven aan risico’s, brengt onze economieën in onbekende wateren.”

Lees ook: De ECB worstelt met een euro-paradox

Het gangbare verband tussen werkloosheid en inflatie, waarbij hogere economische groei automatisch zorgt voor opwaartse druk op lonen en prijzen, doet zich volgens Knot al enige tijd niet voor. Door, onder deze omstandigheden, nog steeds monetaire stimulering toe te passen, werkt zulk beleid volgens Knot nu pro-cyclisch en jaagt de opgaande conjunctuur nodeloos aan.

Dat versterkt volgens Knot de risico’s. Hij pleitte woensdag voor ‘monetaire bescheidenheid’, met meer geduld, en een nadruk op de middellange termijn. Daarom moet vanaf september het aankoopbeleid ‘volledig worden uitgefaseerd’.

Knot prees ECB-president Mario Draghi voor zijn ingrijpen in 2012, toen die de eurocrisis bezwoer door te zeggen ‘alles te doen wat nodig is’ om de stabiliteit in de eurozone terug te brengen. Maar, zo zei de DNB-president, „het afslaan van een speculatieve aanval op de integriteit van je munt is één ding, het bijschaven van de inflatie is totaal iets anders.”

De financiële markten moeten volgens Knot het vermogen van centrale banken om de inflatie precies te kunnen controleren, niet overschatten.

    • Maarten Schinkel