Kijk eens goed naar de mensen die ook op de bus wachten

Fotograaf Jamie Hawkesworth hing rond op een busstation in Preston en maakte intrigerende portretten van passanten.

Foto Jamie Hawkesworth

Gluren naar die knappe jongen met dat excentrieke kapsel. Of stiekem kijken naar die keurige dame met dat tuttige hondje.

De ander observeren doe je bijna onbewust wanneer je ergens een tijdje moet wachten. De Britse fotograaf Jamie Hawkesworth maakte er een project van. Toen hij eind 2012 hoorde dat het busstation in Preston, de Noord-Engelse stad waar hij fotografie studeerde, zou worden afgebroken, besloot hij daar een maand lang te fotograferen. Dagelijks liep hij, van 8 uur ’s ochtends tot 8 uur ’s avonds, telkens dezelfde route, wachtend op passanten. Vaak vroeg hij of zo’n gehaaste voorbijganger even voor hem wilde poseren, of zelfs opnieuw wilde langslopen – zoals bij de jongen met de rode haren, die door de juiste lichtval een prachtige vlammende haardos krijgt. Terug in zijn doka toverde Hawkesworth zijn negatieven – hij werkt analoog – om tot prints vol warme kleuren.

Het resultaat is nu te zien in het fotoboek Preston Bus Station – waarin nog meer foto’s buiten die ene maand zijn opgenomen – en in fotografiemuseum Huis Marseille in Amsterdam, waar het project deel uitmaakt van de expositie Landscape with Tree.

Filmset uit de jaren zeventig

Wie in Huis Marseille op de bovenste verdieping langs al die portretten wandelt, heeft niet het gevoel te kijken naar alledaagse treurigheid en grauwheid die busstations vaak kenmerken. Integendeel. Hawkesworth maakt van het Preston busstation – het brutalistische gebouw is overigens gered van de sloop – een melancholische plek vol vergane glorie waarin al die geportretteerden figureren in één groot toneelstuk. Kijk naar de dame die, gekleed in haar donkere mantel, met haar leren handschoenen haar tas omklemmend, als een ware Margaret Thatcher de wereld trotseert. Of de oudere heer die, met twee jonge kinderen, met een gisse oogopslag de camera in tuurt. Je ziet hem zo een hoofdrol spelen in een van de sociaal-realistische speelfilms van Ken Loach.

Moeiteloos weet Hawkesworth de grimmige sfeer van een vervallen busstation om te toveren tot een magische filmset uit de jaren zeventig. Geen wonder dat hij inmiddels een succesvol modefotograaf is. De jongen met de vlammende haardos die afwezig in de verte staart zou als model in een tijdschrift als Dazed & Confused of Fantastic Man niet misstaan.

Hawkesworth, inmiddels verbonden aan het prestigieuze Londense agentschap MAP, zei in een interview dat hij, achteraf bezien, zijn Preston-project beschouwt als één groot oefenterrein. „De portretten van de voorbijgangers in het busstation zijn een blauwdruk geworden van mijn fotografische praktijk: daar heb ik geleerd over licht en heb ik geduld leren oefenen om te wachten tot een ontmoeting plaatsvindt.”

Waartoe dat geduld heeft geleid, is eveneens te zien op de expositie in Huis Marseille waar in verschillende zalen meer reportage- en modefotografie van Hawkesworth hangt. Ook dat werk toont dat hij het talent bezit om het banale om te zetten in kleine momenten van schoonheid. Zijn ogenschijnlijk terloopse, maar esthetische beelden hebben vaak iets raadselachtigs. Het daagt uit en verleidt tot langer kijken. Net zoals je het soms niet kunt laten om te staren naar de ander, wachtend in het bushokje op de bus die weer te laat is.

Landscape with Tree. Huis Marseille. T/m 3 dec. Info: huismarseille.nl
Preston Bus Station, Dashwood Books. 196 p. € 85
    • Rosan Hollak