De voorleesmoeder moet zich nu ook laten registreren

Screening

Wie koffie komt drinken bij de kinderopvang moet een verklaring omtrent het gedrag overleggen. Sluit dat elk risico voor het kind uit?

Iedereen die ‘structureel’ over de vloer komt in een kinderopvang of bij een gastouder, moet zich vanaf maart laten registreren. Het gaat dan om bijvoorbeeld stagiairs en uitzendkrachten, een klusjesman die regelmatig langskomt of een buurvrouw die op de koffie komt. Wie kinderen opvangt en de registratieplicht niet naleeft, wacht een vermanend gesprek, boete of intrekking van de vergunning.

Dit heeft het ministerie van Sociale Zaken dinsdag bekendgemaakt. De maatregel moet kinderen in de opvang beter beschermen tegen misbruik.

Voor de nieuwe registratie moeten mensen een verklaring omtrent het gedrag (vog) overleggen. Ze komen dan in een personenregister dat continue screening mogelijk maakt op strafbare feiten die, aldus het ministerie, „belemmerend of bezwaarlijk zijn bij het werken met kinderen”.

Personeel in de kinderopvang, gastouders en huisgenoten worden al sinds 2013 continu gescreend. Dit leverde volgens Sociale Zaken intussen 225 „serieuze” meldingen op. Zo’n 70 procent ervan ging over opvang bij gastouders, en betrof vooral huisgenoten die niet geschikt werden geacht in de buurt van kinderen te zijn.

Reserves

Hanke Palmen, voorzitter van de VGOB, de branchevereniging voor gastouders en gastouderbureaus, heeft reserves bij de nieuwe regeling. Voor gastouders is het lastig te bepalen wie zij om zo’n verklaring moeten vragen, denkt ze. Ook betwijfelt ze of de nieuwe maatregel te handhaven valt. „Gastouderbureaus zijn weer afhankelijk van de informatie van gastouders. Je kunt niet wekelijks gaan posten op de stoep om te kijken wie er allemaal langskomen.”

Sociale Zaken heeft de volgende norm bedacht: iedereen die per drie maanden meer dan een half uur in de buurt van de kinderen verblijft, moet geregistreerd worden. Voor wie niet direct betrokken is bij de kinderen en korter dan twee weken aaneen op de locatie verblijft, is dat niet nodig. Ouders die alleen hun kind komen ophalen, hoeven zich niet te laten registreren, de kinderkapper en voorleesmoeder wel. Registratie is ook vereist voor meerderjarige vrienden die regelmatig komen hangen of gamen.

„Het is een vuistregel, een richtlijn, geen wet”, zegt een woordvoerder van Sociale Zaken. „Het gaat ook om bewustwording: dat een gastouder zich afvraagt, als iemand regelmatig in de buurt komt van de kinderen, of hij dit moet doorgeven. Het is professionele opvang en het is goed dat gastouders zich daar bewust van zijn.”

Louis Tavecchio, emeritus hoogleraar pedagogiek, denkt dat de nieuwe regel een positief psychologisch effect kan hebben, vooral bij ouders; het versterkt het vertrouwen dat hun kinderen in goede handen zijn. Maar, zegt hij: „Je kunt nooit alle risico’s uitsluiten. Mensen die echt kwaad in de zin hebben, zijn sluw genoeg om dit soort regelgeving te omzeilen. Dat is al zo vaak gebleken. Een pedofiel trekt een uniform aan, komt als ‘elektricien’ een lamp indraaien en slaat toe als er even geen leiders zijn. Dat zijn juist de mensen die maar één keer langskomen.”

Gjalt Jellesma, voorzitter van oudervereniging Boink, ziet de maatregel evenmin als sluitende oplossing: „Er staat een grote pikzwarte olifant in de kamer; en we praten nu over het staartje van een muisje.”

Het echte probleem zit in de volgens hem bijna 120.000 kinderen die slachtoffer zijn van huiselijk geweld. „In het signaleren daarvan presteren we heel slecht in Nederland. En dat wordt ook niet beter. En verder spreken collega’s in de opvang elkaar onvoldoende aan op verkeerd gedrag. Ik ben bang dat dit soort regelgeving van deze veel grotere problemen afleidt.”

Ook vreest Jellesma grotere administratieve druk in de kinderopvang. Maar beleidsadviseur Petra ter Bekke van GGD Nederland, de toezichthouder op de nieuwe regel, denkt dat die extra administratie wel meevalt. „Schoonmakers die ’s avonds werken en kantoorpersoneel dat niet in aanraking komt met de kinderen, moet nu nog een vog gevraagd worden. Dat hoeft straks niet meer. En tijdelijk personeel heeft nu elke twee jaar een nieuwe vog nodig. Dat wordt dadelijk een eenmalige inschrijving. Dus: één keer meer werk, daarna niet meer.”