Verplichte registratie voor vrijwilligers en bezoekers kinderopvang

Vanaf maart 2018 moeten niet alleen stagiairs maar ook vaste bezoekers van een kinderopvang zich inschrijven in een personenregister.

Foto ANP

Iedereen die woont, werkt of om een andere reden structureel aanwezig is op een plek waar kinderen worden opgevangen, moet zich binnenkort verplicht inschrijven in een personenregister. Daarmee wil de Nederlandse overheid een veiligere omgeving creëren voor kinderen. Om je in te kunnen schrijven is een Verklaring Omtrent het Gedrag nodig. Die regeling gold al voor onder anderen vaste medewerkers, maar wordt nu uitgebreid met mensen die om andere redenen tijdens opvanguren aanwezig zijn, zoals uitzendkrachten of voorleesmoeders.

De maatregel gaat vanaf maart 2018 in, schrijft het ministerie van Sociale Zaken in een verklaring dinsdag. Ouders die alleen aanwezig zijn om hun kinderen op te halen hoeven zich niet in te schrijven.

Register

Het personenregister wordt beheerd door Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Iedereen die is ingeschreven wordt dagelijks gescreend. Als blijkt dat iemand strafbare feiten heeft gepleegd en mogelijk een gevaar vormt voor kinderen, wordt via de GGD de werkgever ingelicht.

Een registratie voor mensen die werken op een kinderopvang is niet nieuw. Sinds 2013 bestaat al een screening voor vaste medewerkers, gastouders en hun volwassen huisgenoten. Dat leverde volgens Sociale Zaken de afgelopen vier jaar 225 “serieuze” meldingen op, gemiddeld vier tot vijf per maand. Ongeveer 70 procent hiervan gaat over de opvang van kinderen bij gastouders.

Straks geldt dat iedereen die ‘structureel’ op een kinderopvang te vinden is zich moet registreren. Dat betekent dat de screening niet alleen geldt voor stagiairs en vrijwilligers, maar ook voor tijdelijk arbeidskrachten zoals bouwvakkers die een grote klus hebben op een opvanglocatie.

‘Richtlijn, geen beleidsregel’

Structureel is volgens het ministerie iedereen die meer dan een keer in de maand een half uur aanwezig is. Het ministerie benadrukt dat het gaat om een richtlijn, niet een beleidsregel:

“Er zullen zich in de praktijk geregeld kwesties voordoen die vragen om maatwerk. Wat altijd geldt is dat de houder verantwoordelijk is voor het bieden van verantwoorde en veilige kinderopvang. Wanneer de houder derden toegang verleent tot het kindercentrum zal hij zich altijd af moeten vragen wat dit betekent voor de (veiligheid van) de kinderen.”

De komst van een uitgebreid personenregister werd in februari 2016 al aangekondigd door voormalig minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher (PvdA). De precieze uitvoering werd toen vertraagd, omdat nog niet duidelijk was hoe het register digitaal beheerd zou worden.

Lees het achtergrondstuk naar aanleiding van het misbruik van de 27-jarige pedagogisch medewerker eerder dit jaar: De kinderopvang moet geen politiestaatje worden

Een uitzondering geldt voor eenmalige langdurige klussen. Dat gaat om mensen die niet langer dan twee weken werkzaam zijn op een kinderopvang en geen verantwoordelijkheid dragen voor kinderen. Een schilder die een keer wordt ingehuurd om de kozijnen te schilderen bijvoorbeeld. Ook een scholier die een aantal dagen meeloopt voor een snuffelstage, hoeft zich niet te registreren.

Brancheorganisatie Maatschappelijke Kinderopvang steunt het uitgebreide persoonsregister, maar stelt wel vragen bij het toezicht ervan. “Gastouders moeten het straks aangeven als iemand regelmatig over de vloer komt, maar wat als je het niet aanmeldt? Wie controleert dat?”, reageert voorzitter Sharon Gesthuizen.

Het ministerie zegt in een reactie dat de aanpak inderdaad “niet waterdicht is” maar noemt het “een stap vooruit”. De verantwoordelijkheid ligt uiteindelijk bij een kinderopvang of gastouderbureau. Als bijvoorbeeld uit een controle van de GGD of een melding van een derde blijkt dat iemand niet is aangemeld, kan dat gevolgen hebben. “Het verschilt per geval: een gesprek, een boete, of eventueel het intrekken van de vergunning”, zegt een woordvoerder van Sociale zaken.

Misbruik op kinderdagverblijf

De nieuwe maatregelen komen na meerdere grote misbruikzaken de afgelopen jaren. In 2010 bleek dat pedagogisch medewerker Robert M. tientallen baby’s en peuters seksueel had misbruikt, onder meer in het Amsterdamse kinderdagverblijf Het Hofnarretje. Eerder dit jaar werd een pedagogisch medewerker die werkte op een buitenschoolse opvang in De Bilt aangehouden omdat hij jonge kinderen onzedelijke handelingen liet verrichten.