Brieven

Brieven 28/11/2017

Muur van Mussert

Een goede foto volstaat

Het artikel over de brandbrief van dertig historici om de Muur van Mussert te behouden deed mij de rillingen over het lijf lopen (Historici op de bres voor Muur van Mussert, 23/11). Hebben deze gezaghebbende deskundigen ook nagedacht over de consequenties van het in stand houden van deze muur als rijksmonument? Wat betekent dat voor de (uitstervende) generatie van oorlogsslachtoffers dat een dergelijke plek bewaard blijft? Persoonlijk ben ik ook al geen fan van het pas geopende museum voor ‘foute’ kunst in Arnhem.

De redenering is: er is zo weinig wat doet herinneren aan het ‘foute’ oorlogsverleden, dus moet de muur blijven. Maar kunnen we dan niet volstaan met een goede foto van de muur die in het archief van het NIOD terechtkomt? En moeten we dan bijvoorbeeld ook het geboortehuis van Mussert aanwijzen als rijksmonument? En wat te denken van opkomende alt right-groepen, Pegida, Erkenbrand? Zouden die de muur niet een mooie plek vinden om naartoe te gaan? Wat was er gebeurd als deze groepen een brandbrief aan het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap hadden gestuurd om te vragen om de muur als rijksmonument aan te wijzen? Was er dan ook gereageerd met uitstel van verwijdering? Nu gaat de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed het uitzoeken en een advies formuleren. Ik hoop van harte dat deze organisatie de twijfels en zorgen die er bij nabestaanden zoals ik zullen zijn, mee zullen wegen in hun beslissing.

Communisme

Marx en Bakoenin

Bij een recensie van het boek Verzet! van Gustaaf Peek (ZZP’ers aller landen, houd van elkaar!, 24/11) is een illustratie opgenomen van T-shirts met een afbeelding van ‘Karl Marx in hedendaagse gedaante’. Althans, zo vermeldt het onderschrift. Op de T-shirts is echter niet Marx weergegeven, maar zijn anarchistische tegenhanger Michail Bakoenin. De tekst op de shirts („I told you I was right about capitalism and communism”) illustreert juist de ideologische scheiding van geesten die tussen de twee in 1872 tijdens een congres van de socialistische Eerste Internationale in ons eigen Den Haag plaatsvond. De ‘marxisten’ spraken de overtuiging uit dat de proletarische revolutie alleen bereikt kon worden door met een politieke beweging de staatsmacht te veroveren. De anarchistische factie, onder leiding van Bakoenin, verzette zich hier heftig tegen. De Russische anarchist was van mening dat de staat te allen tijde verworpen moest worden. De revolutie moest juist van onderop komen, vanuit de decentrale zelforganisatie door arbeiders en boeren. De tekst op het T-shirt is een uiting van de afkeer die Bakoenin en zijn geestverwanten voelden voor zowel het grootkapitaal, als voor het ‘staatse’ communisme van Marx. Tussen beide socialistische denkers, en hun ideologische stromingen, zou het na het congres in het Haagse Café Concert Excelsior niet meer goed komen.


historicus,

Zwarte Piet

Witte vooroordelen

In het stuk van Herman Vuijsje (Hoe kleur ik Nederland zwartwit, 25/11) verwachtte ik nuanceringen over beide zijden: zwart en wit. Wat blijkt: Vuijsje nuanceert 10 dogma’s van antiracisten. Niets over witte vooroordelen. Niets over het feit dat de meerderheid van wit Nederland vindt dat Piet ‘gewoon’ zwart moet blijven. Gekleurde mensen kunnen er niets aan veranderen dat ze gekleurd zijn. Ze kunnen hooguit het belang dat zij eraan hechten verkleinen. Witte mensen kunnen wel hun mening veranderen. Daarom aan Vuijsje de vraag: waarom is het voor u belangrijk dat Piet zwart blijft? Als u van uw dogma af stapt, is het Pieten-probleem opgelost.

Correcties/aanvullingen

Siemens Hengelo

In het artikel Zomaar een fabriek sluiten? Dat kan in Nederland niet (24/11, p. E5) is eenmaal sprake van Stork Hengelo. Dat had Siemens Hengelo moeten zijn.

Ivoorkust

In de onderkop bij het artikel In Abidjan gebeurt het voor Rutte (27/11, p. 1) wordt Abidjan de hoofdstad van Ivoorkust genoemd. Yamoussoukro is de hoofdstad van het West-Afrikaanse land.

    • Hans van Dijk
    • Joyce Hes
    • Sjoerd van Tiel