‘Hoe dichter bij huis, hoe interessanter het wordt’

Documentair fotograaf Henk Wildschut bekijkt alvast de inzendingen van de fotowedstrijd van de maand november.

Valerie Kuypers/ANP

Henk Wildschut is documentair fotograaf. Afgelopen zomer werd zijn boek Ville de Calais, met foto’s over de opbouw en afbraak van een vluchtelingenkamp in Calais dat hij jarenlang bezocht, bekroond met de internationale Arles Prix du livre 2017. Ook maakte hij de serie Borders, over plaatsen in Europa waar vluchtelingen illegaal de grens proberen over te komen. Voor NRC bekeek hij alvast de inzendingen die tot nu toe binnenkwamen voor de fotowedstrijd van november, met als thema ‘Grenzen’.

Wat hem als eerste opvalt: de hoeveelheid natuurfoto’s. „Ik had verwacht veel foto’s te zien van onze maatschappelijke grenzen: aan onze welvaart, consumptie, milieu, belastingen. Maar die zitten er nauwelijks tussen. Wel veel zonsondergangen en -opgangen, scheidingen tussen land, lucht en water. Totaal onschuldige grenzen. Aan de ene kant geruststellend. Aan de andere kant begint er bij mij ook iets te knagen: is dat wat mensen nu als belangrijke grenzen ervaren?”

Natuur vs. economie

Maar toch, in de categorie natuurfoto’s vindt hij Grenzen van Barbara Beyers geslaagd. „Je ziet hier lucht en aarde, maar ook een boot – alsof die over het land gaat. Heel symbolisch: het is de natuur versus onze economische driften, hier verbeeldt door zo’n volgepakt containerschip.”

Barbara Beyers

Damhert gaat over grens van Susan Dekker vindt hij grappig. „Heel prikkelend. Dat hert springt inderdaad letterlijk over zijn begrenzing heen.” Waar hij minder vrolijk van wordt is het weinig toevoegende bijschrift, zoals hij dat bij erg veel foto’s tegenkomt. „Blijkbaar hebben mensen niet genoeg vertrouwen in hun eigen beeldende kracht. Zonde. Zie je een leuke foto, lees je wat eronder staat, denk je: ja, dat zie ik zelf ook wel! Dan stopt acuut mijn fantasie.”

Susan Dekker

Kwetsbaar

Altijd fascinerend vindt Wildschut ruimtefoto’s, zoals Grenzen van Melanie Nota. „Die geven telkens weer aan hoe kwetsbaar we zijn in het gigantische heelal. De abstractie is hier heel tof. Wat ik me wel afvraag: hoe heeft ze deze foto gemaakt? Het lijkt wel of ze zich boven de dampkring bevindt. Melanie, vertel eens…”

Melanie Nota

„Gewoon een erg mooi beeld”, noemt hij Naar Europa van Cees Glastra van Loon. „Maar dat komt ook doordat dit wel heel erg in mijn straatje is, natuurlijk. Gemaakt in Calais, zo te zien. Letterlijk bij de grens. Goed gedaan; het lijkt wel professioneel.”

Cees Glastra van Loon

Eén foto springt er voor hem heel erg uit: Hong Kong van onderen, van Milton Broen. „Hij zoekt de grens op door het beeld te draaien. Het heeft ook iets verontrustends. Hij vangt de grenzen waar wij als mens tegenaan lopen. De urbanisatie. Alles in hokjes. Een soort beklemming die wij zelf gecreëerd hebben. Heel knap.”

Milton Broen

Creativiteit

Tijdens het bekijken van de foto’s verbaasde Wildschut zich er enigszins over dat geen van de inzenders op zoek was gegaan naar de grenzen van de fotowedstrijd zelf. „Dat iemand bij wijze van spreken een volkomen onscherpe foto instuurt. Of een totaal wit beeld.” Dit thema leent zich tenslotte bij uitstek voor creativiteit. „Zoek de grensoverschrijding in zo veel mogelijk dingen. In beeld, in onderwerp. Of ga op zoek naar je eigen grenzen. Hoe dichter bij huis, hoe interessanter het wordt.”


Van 13 december 2017 tot 25 februari 2018 is van Henk Wildschut de expositie ‘Defiant Gardens’ te zien: foto’s van tuintjes die vluchtelingen maakten midden in de woestijn. Locatie: Circl.ART, Gustav Mahlerplein 10, Amsterdam.

U kunt uw foto’s met het thema ‘Grenzen’ nog inzenden tot vrijdag 1 december 17.00 uur via nrc.nl/fotowedstrijd.