Column

Het pact van Koblenz: Wilders gaat eindelijk naar Moskou

Na zijn collega-nationalisten bezoekt ook Wilders de Doema. Buitenlandse steun laat zich niet altijd in het binnenland kapitaliseren, weet Hubert Smeets.

Tweede Kamerlid Wilders gaat voor politieke besprekingen naar Moskou. De PVV-leider heeft de politieke trip al voorbereid met ambassadeur Aleksandr Sjoelgin in Den Haag.

Dat is goed nieuws voor de Nationalistische Internationale. De eenheid van Koblenz wordt hersteld. In deze Duitse stad kwamen begin dit jaar de nationalistische leiders Marine Le Pen (Front National), Frauke Petry (Alternative für Deutschland), Matteo Salvini (Lega Nord) en Geert Wilders (PVV) bijeen om de krachten te bundelen.

De laatste liep toen op één punt echter niet in de pas met zijn geestverwanten. Wilders had nog geen politieke trip naar Rusland ondernomen, de anderen allemaal wel. Le Pen was zelfs in het Kremlin ontvangen door president Vladimir Poetin.

En daar bleef het niet bij. Waar de FN-leider had gejubeld dat „afgelopen jaren een nieuwe wereld is verrezen, de wereld van Vladimir Poetin, de wereld van Donald Trump”, was Wilders alleen enthousiast geweest over het Amerikaanse staatshoofd. In een interview met de BBC na het pact-Koblenz nam hij weliswaar ietsepietsie afstand van de conclusie van het Joint Investigation Team, dat de MH17 was neergeschoten met een Boek-raket uit Rusland. Maar een openlijke Boek-scepticus als collega-politicus Thierry Baudet werd hij niet. Hij wekte hooguit de indruk dat de MH17 hem minder interesseerde dan de islam.

Nu is de kogel door de kerk. In een interview met Elsevier legt de PVV-leider deze week uit waarom hij begin volgend jaar zijn opwachting maakt in de Doema.

Wilders wil „tegenwicht bieden aan de hysterische russofobie die her en der heerst”. Russofobie is een afleidingsmanoeuvre, volgens hem. „Valse vijandbeelden scheppen om te verhullen wat echt belangrijk is, namelijk strijd tegen de islam. In plaats van kritiek uit te oefenen, moeten we beseffen dat Rusland onze bondgenoot is in de strijd tegen terrorisme en massa-immigratie vanuit Afrika.” Op een ander punt zit Wilders eveneens op één lijn met Poetin: voormalige satellietstaten horen niet thuis in de Atlantische alliantie. „Ik ben een groot fan van de NAVO en de Amerikanen, maar hier heeft Rusland een punt”, zegt hij in Elsevier.

Eén vraag resteert nu nog. Door wie wordt Wilders straks ontvangen? Le Pen is moeilijk te evenaren. Maar toch: hoe hoger in de hiërarchie, des te gewichtiger is hij zelf.

De CPN ging de PVV veertig jaar geleden voor. Voordat er in 1977 verkiezingen werden gehouden over het lot van het eerste kabinet-Den Uyl, vlogen ‘erelid’ Paul de Groot en partijvoorzitter-parlementariër Henk Hoekstra richting Kremlin om er de zegen te halen voor hun ambitieuze machtsaanspraken rond de verkiezingsleuze ‘Van Agt eruit, de CPN erin’. In Moskou resideerde toen geen informele Nationalistische Internationale, zoals nu, maar een nazaat van de Communistische Internationale. De CPN was er dertien jaar niet meer geweest.

Dagenlang moest De Groot antichambreren in afwachting van de ontvangst door het Centraal Comité van de Sovjetpartij. Groot was de opluchting toen de deur openging en daar Michail Soeslov stond, de partij-ideoloog die zelfs langer dan chef Leonid Brezjnev in het Politbureau zat.

De CPN dacht haar kostje gekocht te hebben. Een misverstand. Bij de verkiezingen verloor de partij 5 van haar 7 zetels. De reis naar Moskou was het begin van haar einde. Buitenlandse steun laat zich niet altijd in het binnenland kapitaliseren.

Oost-Europa-expert Hubert Smeets werkt bij het kenniscentrum Raam op Rusland. Hij schrijft om de week met redacteur geopolitiek Michel Kerres over de kantelende wereldorde.