Front National hangt financieel én politiek in de touwen

Frankrijk

Nu het Front National zich minder goed kan profileren, zoekt leider Marine Le Pen het in een klaagzang over banken.

Marine Le Pen: „De financiële oligarchie neigt tot belemmering van de vrijheid van meningsuiting.” Foto Philippe Wojazer/ Reuters

Een „bancaire fatwa”. Zo noemt Marine Le Pen het besluit van Société Générale om de rekeningen van het Front National te sluiten. Al dertig jaar is haar partij klant. Dat de Franse bank zo kort na de verloren verkiezingen van het FN af wil, heeft volgens haar louter „politieke redenen”. Ook haar privérekening bij HSBC is gesloten, zei ze woensdag op een ingelaste persconferentie. „De financiële oligarchie neigt tot belemmering van de vrijheid van meningsuiting.”

De banken reageerden snel. Ze kunnen vanwege het bankgeheim geen details geven, maar volgens Société Générale zijn de rekeningen geblokkeerd om „exclusief bancaire redenen, zonder enige politieke overweging.”

Tegenvallende score

Niet zozeer het verlies bij de presidentsverkiezingen, maar vooral de tegenvallende score bij de parlementsverkiezingen in juni leidde ertoe dat FN het jaarlijks met ongeveer een half miljoen minder overheidsgeld moet doen. Het FN groeide weliswaar van twee naar acht zetels (op een totaal van 577), maar de score in de eerste ronde bepaalt de hoogte van de subsidies. En in juni haalde het FN daarbij 700.000 minder stemmen dan in 2012.

Lees ook: Le Pen zoekt nog 6 miljoen, biedt vader Jean-Marie hulp?

Daarnaast moet de partij vanaf 2019 een Russische lening van 9 miljoen euro terugbetalen, terwijl de laatste campagne 12,5 miljoen heeft gekost. Tel daar de vele (Europese) fraudeonderzoeken bij op en het is niet moeilijk te bedenken waarom banken het FN niet willen. Maar Le Pen bevroedt het „smoren van een oppositiebeweging”, zei ze. „Deze situatie brengt het Front National in grote problemen en verhindert het normaal functioneren van de partij.”

Maar van „normaal functioneren” was sowieso al een tijdje geen sprake meer. Het FN hangt niet alleen financieel, maar ook politiek in de touwen. Le Pen en de zeven andere FN-leden in de Assemblée Nationale zijn nagenoeg onzichtbaar. Hun inbreng compenseert niet het gevoelige verlies van de belangrijkste partijwoordvoerders van de laatste jaren, Marion Maréchal Le Pen en Marine Le Pens rechterhand Florian Philippot.

Terwijl Marion Le Pen deze maand bekendmaakte dat ze een nieuwe baan in het bedrijfsleven heeft – ze zet een cultuurschool op – laat Philippot geen kans onbenut om de partij waarvan hij sinds 2012 een boegbeeld was terecht te wijzen. Hij is een eigen partij begonnen, Les Patriotes, en heeft een deel van het FN-kader meegenomen.

„Je brengt [het FN] niet weer op gang met zo’n persconferentie”, reageerde hij vilein na Le Pens klaagzang over de banken. Dat het FN geen persconferentie heeft gehouden over de hervorming van de arbeidswetgeving, het belangrijkste politieke thema deze herfst, toont dat de partij „op inhoud onhoorbaar” is en „geen ideologische ruggegraat” heeft.

Volgens Philippots entourage is het FN na jaren van normalisering bezig zichzelf te „herdemoniseren” door niet langer sociaal-economische thema’s centraal te stellen, maar terug te keren bij klassiekere onderwerpen als immigratie en islam. Dat is „een stap achteruit”

Nieuwe koers

Feit is dat het FN nog altijd niet bekomen is van Le Pens optreden in het slotdebat tegenover Macron voor de presidentsverkiezingen. Vooral over haar plannen met de euro ontstond grote onduidelijkheid. Terwijl de partij, op instigatie van vooral Philippot, jarenlang de terugkeer naar de franc had bepleit, was Le Pen daar ineens niet meer zo zeker van. Bij haar eerste grote optreden na de verkiezingen in het avondvullende programma L’Émission politique bleek dat ze daarover nog steeds geen uitsluitsel kon geven. „Ik heb voor de munt een pragmatische visie, geen ideologische”, zei ze in de uitzending.

Om een nieuwe koers te bepalen heeft het FN deze maand aan zijn 81.000 leden een vragenlijst gestuurd. De uitkomsten worden besproken op een „heroprichtingscongres” in maart in Lille. Marine Le Pen is daar de enige kandidaat om zichzelf op te volgen als partijvoorzitter. Maar zondag zei ze „niet uit te sluiten” dat iemand anders dan zij in 2022 presidentskandidaat is.

    • Peter Vermaas