1012-beleid op de Wallen: wat is het effect?

Wallen

In de binnenstad voert de gemeente al acht jaar intensief beleid. De Rekenkamer onderzoekt de effecten en toont die op een interactieve kaart.

Tussentijdse rapportage 1012-beleid door Rekenkamer met interactieve kaart.

De terugloop van de raamprostitutie, de toestroom van toeristen, het taaie gevecht tegen wat ‘laagwaardige’ economische bedrijvigheid wordt genoemd – het is allemaal terug te zien op een kaart die de Rekenkamer Metropool Amsterdam heeft gemaakt van twee gebieden op de Wallen: het Oudekerksplein en de reeks smalle straten die van de Dam naar de Antoniesbreestraat lopen.

De interactieve kaart is het eerste deel van een Rekenkameronderzoek dat moet uitmonden in een kritische waardering van het 1012-beleid van de gemeente, genoemd naar de postcode van dit deel van de stad. Het was niet zomaar een beleid; het gebied moest worden terugveroverd op de criminaliteit die er volgens de enquêtecommissie-Van Traa (1996) hoogtij vierde. Daartoe werd de openbare ruimte aangepakt, enkele grote vastgoedeigenaren die de gemeente dubieus vond, werden uitgekocht. Besloten werd dat het aantal bordeelramen, het aantal coffeeshops, gokhallen, mini-supermarktjes en dergelijke omlaag moesten.

Het beleid werd in 2009 gelanceerd door toenmalig locoburgemeester Lodewijk Asscher. Vorig jaar heeft de gemeenteraad ingestemd met de oprichting van een soort coöperatie die woningen in het gebied aankoopt en beheert, de 1012 inc. In mei volgend jaar hoopt de Amsterdamse Rekenkamer het onderzoek af te hebben.

„Wij bekijken op pandniveau wat de gemeente heeft gedaan en wat die interventie betekent voor het gebied”, zegt Rekenkamerdirecteur Jan de Ridder. De kaart toont per pand wat er in welk jaar zat. Sint Annendwarsstraat nummer 3, bijvoorbeeld. Dat was in 2008 een raambordeel. De eigenaar is uitgekocht en in 2017 zit er een ‘hangover information centre’ – een winkel die flesjes Reset (in essentie water met zout) verkoopt om een kater tegen te gaan.

Doelstellingen van het beleid waren het doorbreken van de criminele infrastructuur en het realiseren van een economische opwaardering van het gebied. „Wij hebben ons geconcentreerd op de ruimtelijke en economische aspecten van het beleid”, zegt De Ridder. De Rekenkamer brengt in kaart in hoeverre de gemeente en haar partners vastgoed in handen hebben gekregen in het gebied, maar verwacht geen dieper inzicht te kunnen krijgen in de eigendomsverhoudingen van het resterend vastgoed. Dat betekent dat de criminele infrastructuur waar de enquêtecommissie en de gemeente zich zoveel zorgen over maakten, waarschijnlijk buiten zicht van dit onderzoek blijft.

De kaart is een tussenstap, ook bedoeld om bewoners bij het onderzoek te betrekken. Amsterdammers mogen in een enquête hun oordeel geven over de veranderingen op de Wallen.

Lees ook: De kaasboer die van de Wallen verdween
    • Bas Blokker