Teamarts: ‘Ik bid dagelijks om vergiffenis’

Seksschandaal rond teamarts Amerikaanse turnploeg

Zeven Amerikaanse top- turnsters beschuldigen hun voormalige teamarts van aanranding. Schandaal met effect van een inktvlek.

Oud-turnarts Lawrence Nassar Foto Paul Sancya/AP

Terneergeslagen, zijn handen schuldbewust gevouwen, hoofd gebogen en in oranje gevangenis-tenue stond Lawrence ‘Larry’ Nassar (54) woensdag voor de rechter van Ingham County in de Amerikaanse staat Michigan. Deze ogenschijnlijk breekbare man is door zeven Amerikaans topturnsters, onder wie drie olympisch kampioenen, en nog eens 125 andere vrouwen aangeklaagd wegens aanranding en ander seksueel overschrijdend gedrag. De verwachting is dat hij tot minimaal 25 jaar wordt veroordeeld.

Nassar was als teamarts van de Amerikaanse turnploeg volgens de aanklaagsters een plaag voor de doorgaans jonge vrouwen die hij behandelde. Hij zou seksuele handelingen verdedigd hebben met het argument dat het noodzakelijke, medische verrichtingen waren. Als turnsters protesteerden werd Nassar kwaadaardig en manipulatief, klagen de slachtoffers. Mede uit vrees voor hun zwaar bevochten plek in de Amerikaanse nationale ploeg hielden zij hun mond, vertelde Aly Raisman, die zowel in Londen (2012) als in Rio de Janeiro (2016) olympisch teamgoud won en zijn felste criticaster is.

Die ongelijke machtsverhoudingen zijn ook de reden dat de turnsters zo laat met hun klachten naar buiten zijn gekomen, zei Raisman onlangs voor de Amerikaanse televisie in het programma 60 minutes. De turnster weersprak daarmee de kritiek op al die jaren van stilzwijgen. Raisman: „Waarom ons verwijten maken en niet de cultuur van seksueel ongewenst gedrag aanklagen? Wij turnsters waren bang om te praten.”

Waterval aan reacties

McKayla Maroney kwam als eerste met zware beschuldigingen over Nassars gedrag. Aangemoedigd door de #MeToo-discussie durfde de turnster, die in 2012 deel uitmaakte van de Amerikaanse turnploeg die goud won op de Olympische Spelen, haar nare ervaringen wereldkundig te maken. Met een kettingreactie tot gevolg, want in ijltempo volgden aanklachten van nog eens zes turnster die als lid van de nationale ploeg met Nassar te maken hebben gehad. Alsof er een waterval was ontstaan, beschuldigden nog eens 125 andere vrouwen Nassar van ongewenst seksueel gedrag. Die zijn ook gerelateerd aan zijn werk bij Michigan State University.

Naarmate er meer informatie over Nassars misdragingen naar buiten kwam, rees de vraag waarom de Amerikaanse turnbond, USA Gymnastics, Nassar pas in 2015 had ontslagen. In de twintig jaar dat hij als teamarts actief is geweest, blijkt dat er met enige regelmaat geklaagd is over seksueel overschrijdend gedrag van Nassar. De bond verdedigt zich met het argument dat het geruchten betrof en geen sprake is geweest van een formele aanklacht. Pas nadat de geruchten steeds sterker en steeds talrijker werden ontdeed USA Gymnastics zich twee jaar geleden van de teamarts, die naar nu blijkt heel veel op zijn kerfstok heeft.

Nassar gaf woensdag in de rechtbank het seksueel misbruik toe. In een begeleidende korte verklaring gaf hij aan dat iedereen verder moet en de periode van kwetsen voorbij is. „Maar ik bid nog elke dag om vergiffenis”, voegde hij daar deemoedig aan toe. Die houding zal Nassar niet veel helpen, want alle beschuldigingen lijken op een zware straf uit te draaien.

Naast Raisman en Maroney is Nassar ook aangeklaagd door andere turnsters: Jeanette Antolin, die deelnam aan de WK in 1999, Jamie Dantzscher, bronzen medaillewinnares op de Spelen van 2000 in Sydney, Jessica Howard, drievoudig Amerikaans kampioen ritmische sportgymnastiek, en Mattie Larson, zilver medaillewinnares op de WK in 2010.

Deze week voegde zich daar bij Gabby Douglas, die op de Spelen van 2012 in Londen goud won op zowel de individuele meerkamp als met het team. Vier jaar later in Rio de Janeiro won Douglas, ook tweevoudig wereldkampioen met het team, opnieuw goud met de Amerikaanse ploeg. Haar beschuldiging van aanranding door Nassar kwam pas na een zwaar bekritiseerde tweet. Douglas twitterde vorige week vrijdag dat een vrouw ‘zich gepast behoort te kleden om niet een verkeerd seksueel signaal af te geven’.

Excuus na ongelukkige tweet

Na een lawine aan kritiek bood Douglas haar verontschuldigingen aan. Ze zei niet haar collega-turnsters die Nassar hadden aangeklaagd met de tweet te hebben bedoeld, maar dat haar opmerking als algemeen moest worden opgevat. Sterker, ze voegde eraan toe zelf ook slachtoffer van Nassar te zijn en schaarde zich bij de turnsters die de voormalige teamarts hebben gedaagd.

Simone Biles, viervoudig olympisch kampioen van Rio en veruit de succesvolste turnster van de laatste vier jaar, behoort schijnbaar niet tot de turnsters die door Nassar zijn lastiggevallen. Op Twitter bekritiseerde zij de ongelukkige opmerking van Douglas. Zij zei niet verrast te zijn over alle beschuldigingen aan Nassars adres en had van Douglas meer steun voor haar ploegmaten verwacht.