SPD onder druk om te praten over regeringsdeelname

De coalitievorming in Berlijn verloopt stroperig. Nadat een eerdere poging mislukte, moet de SPD nu zeggen of ze écht niet wil.

Foto: Clemens Bilan/EPA

Berlijn. Onder maximale druk sprak de top van de Duitse sociaal-democratische SPD donderdagavond over de vraag of de partij de impasse bij de vorming van een nieuwe Duitse regering zal doorbreken. Is de SPD toch bereid een gesprek aan te gaan met de CDU/CSU van bondskanselier Angela Merkel? Daarbij hoeft het niet te gaan over toetreding tot een coalitie, het kan ook om het gedogen van een minderheidsregering gaan.

SPD-leider Martin Schulz wilde donderdag aan het begin van avond geen details prijsgeven over zijn oriënterende gesprek met bondspresident Frank-Walter Steinmeier aan het eind van de middag.

Na de pijnlijke verkiezingsnederlaag van de SPD in september had Schulz met nadruk uitgesloten dat zijn partij opnieuw met de christendemocraten een regering zou vormen. Dat herhaalde hij maandag nog eens, na het stuklopen van Merkels poging om een coalitie van CDU/CSU, de liberale FDP en de Groenen te smeden, de zogeheten Jamaica-coalitie.

Maar binnen de SPD groeide afgelopen dagen het verzet tegen de afwijzende opstelling van Schulz.

Bovendien had president Steinmeier maandag alle partijen aangespoord hun positie nog eens te overwegen. Als alle partijen volharden in de weigering met elkaar te onderhandelen over een nieuwe regering, zijn nieuwe verkiezingen de enige uitweg. Steinmeier maakte duidelijk dat nieuwe verkiezingen wat hem betreft niet in het belang van het land zijn.

Anders dan een minderheidskabinet (waar de Bondsrepubliek op landelijke niveau geen enkele ervaring mee heeft) was de enig overgebleven optie tóch weer een combinatie van CDU/CSU met SPD, een zogeheten Grote Coalitie (of GroKo), zoals die ook de afgelopen vier jaar heeft geregeerd.

Schulz en zijn medestanders vrezen echter voor de geloofwaardigheid van de SPD, als de partij nu alsnog met de christen-democraten in zee gaat. Daartegenover staan SPD’ers als burgemeester Olaf Scholz van Hamburg, die geldt als mogelijke opvolger van Schulz als partijleider. Zij vinden dat de SPD minder stellig moet zijn in haar afwijzing: ze zou een hoge prijs kunnen eisen voor deelname aan een regering. En het laten aankomen op nieuwe verkiezingen, zou het risico met zich meebrengen dat de partij nóg meer zetels verliest.

Een gesprek over het gedogen van een minderheidskabinet door de SPD zou een tussenoplossing kunnen zijn – of een manier om de achterban te laten wennen aan het idee dat er misschien toch weer een Grote Coalitie komt. Merkel heeft al gezegd erg weinig te voelen voor een regering zonder eigen meerderheid in de Bondsdag.

In Beieren is intussen de machtsstrijd om het leiderschap van de CSU opnieuw niet beslist. Partijleider Seehofer, is binnen de CSU omstreden geraakt door het slechte resultaat bij de verkiezingen. Omdat er volgende jaar deelstaatverkiezingen in Beieren zijn, zou de CSU snel nieuwe leiding moeten krijgen. Seehofer zou plaats moeten maken voor een jonger iemand.

Lees ook: SPD winnaar deelstaatverkiezingen Duitsland
    • Juurd Eijsvoogel