Ryanair-piloten in actie tegen directie

Piloten van Ryanair proberen topman Michael O’Leary met een Europese campagne te dwingen tot betere arbeidsvoorwaarden en meer waardering.

Foto AFP

Piloten uit Zweden, Ierland en Portugal stuurden deze week brieven naar de baas van Ryanair met het verzoek met hen te onderhandelen. Deze vrijdag volgt Spanje, maandag de veertig Ryanair-piloten die vanaf Eindhoven Airport werken. Erkenning is volgens de piloten belangrijker dan salaris.

De brief die Zweedse piloten deze week naar de baas van Ryanair hebben gestuurd:

RyanAir

Het collectieve optreden van de piloten is opmerkelijk omdat de Ierse budgetmaatschappij sinds de oprichting in 1985 nooit heeft onderhandeld met vakbonden. Arbeidsvoorwaarden worden bij Ryanair gemeld aan een personeelsvertegenwoordiger, een Employee Representatieve Committee (ERC). Zij werken op de 87 bases in Europa en Noord-Afrika, standplaatsen waar personeel en vliegtuigen van Ryanair zijn gestationeerd. Bij Ryanair werken ruim 4.000 piloten van vijftig nationaliteiten.

Europese pilotenbonden, waaronder de Nederlandse VNV, hebben donderdag in Brussel afgesproken dat zij de Ryanair-piloten juridisch zullen ondersteunen bij eventuele sancties. Ook is er een Europese ERC (EERC) opgericht die de nationale comités steunt. Deze ERC’s bestaan niet langer uit één piloot, maar uit groepjes piloten. Tot nog toe weigerde O’Leary te praten omdat de ontevreden piloten anoniem bleven. Dat bezwaar gaat niet meer op: de piloten tekenen hun brieven onder naam.

Ryanair vervoert dit jaar 130 miljoen passagiers en maakte van mei tot en met oktober een nettowinst van 1,3 miljard euro. Het bedrijfsmodel leunt deels op werknemers die als zelfstandige werken en weinig rechten hebben. Vakbonden krijgen geen voet aan de grond. Dat model staat onder druk omdat Ryanair kampt met een tekort aan piloten en concessies moet doen om ze houden en te werven.

De pilotenbonden voelen zich ook gesterkt door een uitspraak van het Europese Hof van Justitie in september. Het Hof bepaalde in een zaak van zes Ryanair-stewardessen met als thuisbasis Charleroi dat zij zich bij arbeidsconflicten kunnen wenden tot de rechter in het land waar zij het belangrijkste deel van hun werk uitvoeren. Volgens Ryanair moeten zij in dat geval naar een Ierse rechtbank. Ryanair betaalt werknemers naar Iers arbeidsrecht in plaats van naar het arbeidsrecht van het land waar de werknemers zijn gestationeerd. Ook dit proberen piloten en cabinepersoneel te veranderen.

Lees ook: Ryanair-werknemers hoeven bij conflict niet naar Ierse rechter
    • Mark Duursma