Commentaar

Geweld is nergens acceptabel en dus ook niet onder studenten

Gewelddadige incidenten binnen corporale studentenverenigingen zijn dus géén interne kwesties en acceptabel is het ook niet. Voor wie daar nog aan mocht twijfelen, is de uitspraak van de rechtbank Groningen in de Vindicat-zaak deze week afdoende. Geweld wordt „door de maatschappij in geen enkele setting geaccepteerd”, zegt het vonnis over het incident waarin een eerstejaarsstudent zijn ontgroening en vrijwillige vernedering met een hersenoedeem moest bekopen.

De dader is door de rechtbank streng bestraft, met een vooral voorwaardelijke celstraf van 31 dagen en een taakstraf van 240 uur, een nuance zwaarder dan de eis van het Openbaar Ministerie. Met daarnaast een schadevergoeding van 5.000 euro. Iemand commanderen te gaan liggen om daarna met je voet op diens hoofd er stevig druk op te zetten, kwalificeert juridisch voluit als het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel. Althans het bewust incalculeren van de kans daarop, wat dan ook precies zo uitpakte.

De dader maakte volgens de strafkamer misbruik van zijn machtspositie, toonde op de zitting geen inzicht in zijn gedrag, begreep zijn rol noch zijn verantwoordelijkheid goed en heeft zich laten leiden door een ‘persoonlijk akkefietje’ met het slachtoffer. Reden dat de dader niet echt de cel in hoeft, zit in de grote aandacht die de zaak trok en de grote impact die de kwestie daardoor al had.

Gehoopt mag worden dat die impact voorlopig niet ophoudt – dit vonnis is een signaal aan alle min of meer besloten clubs die aan fysieke ontgroeningen of inwijdingsrituelen doen. Dat zijn dus niet alleen de klassiek-corporale studentenverenigingen, maar ook sommige opleidingseenheden van Defensie en eventueel andere clubs waar hiërarchie, gehoorzaamheid, beslotenheid, loyaliteit en (sociale) selectiviteit centrale waarden zijn die nieuwelingen zo nodig ingepeperd moeten worden. De alarmbellen moeten zeker afgaan als daar de samenleving buitengesloten wordt, met boeteclausules, bij Vindicat van wel 25.000 euro. Dan zijn de maatschappelijke normen van zorgvuldig gedrag dus onderling opgeschort en de rechtsstatelijke checks and balances van aangifte, onderzoek en vervolging buiten de eigen orde verklaard. Dat soort reservaatjes van eigenrichting zijn niet (meer) van deze tijd. Universiteiten, werkgevers en alumni hebben een rol om die boodschap over te brengen en eventueel passende maatregelen te nemen.

Dat het Vindicat-bestuur tot het inzicht kwam dat het zélf aangifte moest doen en dat dit incident dus niet intern kon worden afgedaan, is een lichtpuntje. Het is een begin van verantwoording willen afleggen, binnen de kaders die voor iedereen gelden. Uiteraard mag iedereen verder zelf weten in welk sociaal verband zich men wil organiseren, maar bij intern geweld, seksisme, vandalisme en pesterijen moet de samenleving altijd kunnen meekijken. Dat leidt immers tot publiciteit, discussie, ophef, sancties of een herijking van gebruikelijk gedrag. Dat kan positief uitpakken. Corpora kwamen dit jaar geen nieuwe leden tekort, ook niet dat in Groningen. Veel, zo niet alles zal afhangen van het zelfregulerend vermogen van dergelijke gezelschappen. En dan vooral van de vraag hoe men op een verantwoordelijke manier met macht en verantwoordelijkheid omgaat. Wie dat in zijn studententijd op een verkeerde manier aanleert, kan in zijn maatschappelijke loopbaan erna nog voor veel schade zorgen.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.