Ministerie overweegt Muur van Mussert rijksmonument te maken

Dat zegt het in reactie op een brandbrief van historici. De eigenaar wil de bouwvallige muur slopen om een camping op het terrein uit te breiden.

Het Nederlands Padvindsters Gilde viert haar 35-jarig in 1951 met een ‘Jubeldag’ op de Goudsberg bij Lunteren, waar zich de ‘Muur van Mussert’ bevindt. Foto J.D. Noske/Nationaal Archief

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) onderzoekt of de zogenoemde Muur van Mussert een rijksmonument kan worden. Dat bevestigt een woordvoerder van het ministerie telefonisch in reactie op een brandbrief van prominente historici die het bouwwerk willen behouden.

Bij het bouwwerk in Lunteren organiseerde de NSB vanaf 1936 geregeld grote bijeenkomsten. NSB-leider Anton Mussert hield er zijn ‘Hagespraken’. De muur is er bouwtechnisch slecht aan toe. De eigenaar van het terrein waarop de muur staat overweegt hem te slopen om zijn camping daar uit te breiden. Dat kan hij doen zonder vergunning, omdat het om eigen grond gaat.

Lees ook: ‘De muur van Mussert maakt deel uit van onze geschiedenis’

De historici noemen de muur “in Nederland volstrekt uniek.”

“Qua opzet en intentie is de muur schatplichtig aan het Reichsparteitagsgelände in Neurenberg; qua architectuur aan de Blut und Boden-filosofie. [...] De Muur van Mussert is, net als die paar andere overgebleven bouwwerken uit de periode, de kampen Vught, Amersfoort en Westerbork, de herinnering aan een donkere tijd die nadrukkelijk deel uitmaakt van onze geschiedenis.”

Gemeentelijke procedure

Het ministerie is het daarmee eens: “De Muur van Mussert is een historische plek voor Nederland, dat delen we met de briefschrijvers. Ook zwarte bladzijdes behoren tot ons erfgoed.”

Op dit moment verkent het ministerie hoe dit en ander erfgoed dat die zwarte bladzijde verbeeldt, kan worden beschermd. Volgend jaar is die verkenning volgens het ministerie klaar. Tot die tijd wil het ministerie dat de muur sowieso blijft staan.

Zelf kan het ministerie dat niet afdwingen, maar er loopt ook een procedure om een gemeentelijk monument te maken van de muur. Die voorkomt wel dat de muur in de tussentijd afgebroken kan worden. De gemeente Ede vindt het een kwestie van het Rijk, omdat de muur niet alleen gemeentelijke maar nationale betekenis heeft.

    • Joram Bolle