Zimbabwe viert feest nu Mugabe’s verzet is gebroken

Zimbabwe

President Mugabe legt zich bij zijn lot neer en stapt op. Van het leger mag de omwenteling geen staatsgreep heten.

Foto Ben Curtis/AP Photo

Als aan het einde van de warme dinsdagmiddag de parlementsvoorzitter meldt dat hij een ontslagbrief heeft ontvangen van Zimbabwe’s president gaat er onbedaarlijk gejuich op. Eerst binnen de muren van de assemblee. Dan trekt het door naar het African Unity Park, dat de laatste dagen verzamelplek werd voor politici, activisten en iedereen die het tijd vindt voor Robert Mugabe om op te stappen.

De president had diezelfde ochtend nog een slimme schijnbeweging gemaakt, die overeenkwam met de ontkenning van zijn lot in een toespraak die zondag live op tv werd uitgezonden. Hij riep zijn kabinet bijeen voor de wekelijkse vergadering, alsof hij niet als partijleider was afgezet en er geen afzettingsprocedure tegen hem was begonnen. Er kwamen vijf ministers opdagen.

Misschien was het die vernedering die Mugabe’s verzet brak. Aannemelijker is dat deze brief al klaar lag, terwijl Mugabe in het openbaar nog de vermoorde onschuld speelde. Generaal Constantino Chiwenga klonk tijdens zijn persconferentie maandag alsof alles was vergeten en vergeven. Mugabe werd geprezen. De militairen kondigden Operation Restore Legacy aan, een reddingspoging van Mugabe’s erfenis; een opzichtige poging van het leger om zich verder terug te trekken uit de omwenteling die geen staatsgreep mag heten. De generaals willen internationale erkenning.

TOPSHOT - Zimbabwe’s speaker of parliament Jacob Mudenda (C) receives the news that president Robert Mugabe resigned on November 21, 2017 at the parliament in Harare. /
Foto Marco Longari/AFP
In het parlement wordt feestgevierd als bekend wordt dat Mugabe ontslag neemt
Foto Aaron Ufumeli/EPA
In het parlement wordt feestgevierd als bekend wordt dat Mugabe ontslag neemt
Foto Marco Longari/AFP, Aaron Ufumeli/EPA

Dinsdagavond klinkt tussen het gejuich en getoeter ook de woede door over wat die 37 jaren Mugabe voor Zimbabweanen hebben betekend. „Ze hebben me twee jaar geleden opgepakt en 35 dagen achtereen gemarteld”, zegt Kuda Musasiwa, rapper en muziekproducent en oprichter van de Zimbabweaanse actiegroep Teaparty. „Ik ben seksueel misbruikt in de gevangenis. Ik heb nog steeds nachtmerries. Het zijn criminelen die me dit hebben aangedaan en nu de macht in handen hebben. Maar die kwelgeest is tenminste weg.’’

Binnen 48 uur moet nu een overgangsregering worden samengesteld. Die zal bestaan uit leden van de regeringspartij en de oppositiepartij. De mogelijke opvolger meldde zich dinsdagavond ook alvast: de vorige week ontslagen vicepresident Emmerson Mnangagwa. Hij zei zich dinsdagochtend nog niet veilig genoeg te voelen voor een terugkeer, nadat hem vorige week te verstaan was gegeven dat hij voor zijn leven moest vrezen. Mnangagwa werd zondag als vervanger van Mugabe aangewezen als partijleider van de regeringspartij.

Foto Marco Longari/AFP
Foto Ben Curtis/AP Photo
Foto Marco Longari/AFP
Foto Ben Curtis/AP Photo

Geen andere leider gekend

Mnangagwa leidde het Joint Operations Command dat in 2008 honderden oppositieaanhangers liet aftuigen en vermoorden nadat ze de parlementsverkiezingen hadden gewonnen van Mugabe’s Zanu-PF. Die geschiedenis kent iedereen op straat. Maar vanavond is er even geen tijd voor terugkijken. Musasiwa: „Hij heeft ons van Mugabe afgeholpen. Vanavond ben ik even een fan. Begrijp me goed: ik ben 42. Ik heb mijn hele leven lang niemand anders gekend dan Robert Mugabe als leider van dit land.”

Dat is de mening van zelfs de oppositieleiders van het eerste uur. Tendai Biti was lange tijd de tweede man in de Movement for Democratic Change en minister van Financiën in de regering van nationale eenheid in 2009. Hij wil nu niet spreken over het duistere verleden van degenen die Mugabe uit het zadel hebben gestoten. Hij wil vooruitkijken. „Toen de oppositie en de regering in 2009 samenwerkten, werd Zimbabwe de snelst groeiende economie ter wereld. Zo weinig is nodig om dit land uit het slop te krijgen. Wij kunnen dit weer op de rails krijgen nu de grote baobabboom is gevallen.”

Foto Ben Curtis/AP Photo