opinie

Terecht vonnis tegen een onverbeterlijke oorlogsmisdadiger Mladic

Levenslang. Duidelijker kan het vonnis van de rechters van het Joegoslaviëtribunaal tegen de Bosnisch-Servische oud-generaal Ratko Mladic niet zijn. De genocide, oorlogsmisdaden, en misdaden tegen de menselijkheid waarvoor hij is veroordeeld, dateren alweer van ruim twintig jaar geleden. Maar alleen al de aanwezigheid van de vele vrouwelijke nabestaanden bij de uitspraak en hun emotionele reactie liet zien hoe de onder leiding van Mladic gepleegde wandaden hun leven nog altijd volledig beheerst. De zwaarst mogelijke straf waartoe Mladic is veroordeeld kan dan ook allereerst beschouwd worden als een vorm van gerechtigheid voor hen.

Met het, zoals te verwachten viel, onmiddellijk aangekondigde hoger beroep door de verdediging is de zaak formeel nog steeds niet ten einde. Maar toch kan nu al geconcludeerd worden dat met het vonnis van woensdag naoorlogse geschiedenis is geschreven. Verantwoordelijken kunnen hun straf niet ontlopen. De internationale gemeenschap blijkt soms wel degelijk een daad te kunnen stellen als het misdaden tegen de menselijkheid betreft.

Het heeft lang geduurd voordat het zover was. Veel te lang. Ratko Mladic werd pas in 2011 gevangen genomen en uitgeleverd aan het in Den Haag gevestigde Joegoslaviëtribunaal. Het tribunaal had in 1996 al een internationaal arrestatiebevel tegen hem uitgevaardigd. Hij werd uiteindelijk in Servië aangehouden. Al die tussenliggende jaren bestonden bij de aanklagers van het tribunaal in Den Haag twijfels over de bereidwilligheid bij de Servische autoriteiten om daadwerkelijk mee te werken aan zijn opsporing.

Binnen de Europese Unie waren Nederland en België in die jaren tenslotte nog de enige landen die niets wilden weten van toenaderingspogingen tot Servië zolang Mladic niet was aangehouden en uitgeleverd. De rest van de Unie was bereid ‘het verlies’ te nemen. Maar de volharding heeft geloond. Natuurlijk had de Nederlandse onverzettelijkheid alles te maken met het Srebrenica-drama waar Mladic een hoofdrol in speelde. Maar het blijft cynisch dat de speurtocht naar van oorlogsmisdaden en genocide verdachte personen blijkbaar ‘nationale probleemeigenaren’ moet krijgen.

Toen Mladic eenmaal naar Den Haag was overgebracht, heeft het ook nog zes jaren moeten duren voordat de rechter eindelijk zijn oordeel kon vellen. Al die tijd was er sprake van een verdachte die maar weinig tekenen van berouw toonde.

Ook tijdens het voorlezen van het vonnis, woensdag presteerde Mladic het om zichzelf als het grootste slachtoffer te manifesteren. Niets geleerd dus van alle getuigenissen met vaak gruwelijke details van misdaden die soms letterlijk onder zijn ogen zijn uitgevoerd. Het is een extra klap in het gezicht van de nabestaanden van de slachtoffers.

De rechters hebben gesproken. Goed dat deze man in hun oordeel nooit meer vrijkomt. Uitermate verontrustend dat hij in Servië en delen van Bosnië nog steeds kan rekenen op grote groepen aanhangers.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.