Mladic veroordeeld tot levenslang voor genocide Srebrenica

De ‘slager van Srebrenica’ is door het Joegoslavië-tribunaal schuldig bevonden aan volkerenmoord in en rond Srebrenica.

Ratko Mladic voor aanvang van de rechtszaakvan het Joegoslavië-tribunaal. Foto Peter Dejong/AP

De voormalig Bosnisch-Servische opperbevelhebber Ratko Mladic is door het Internationale Joegoslavië-tribunaal schuldig bevonden aan genocide in en rond Srebrenica tijdens de burgeroorlog van 1992 tot 1995. Hij is veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf. Het Hof acht de 75-jarige Mladic ook schuldig aan misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden. In andere dorpen in Bosnië is Mladic niet veroordeeld voor genocide, maar voor samenzwering tot genocide.

Hij gaat in beroep tegen de uitspraak, zo laten zijn advocaat en zijn zoon weten. Volgens Darko Mladic hadden de rechters geen oog voor de Servische slachtoffers. “Gerechtigheid is vervangen door propaganda”.

‘De schuld van Mladic is die van hem alleen’

Tijdens een persconferentie na de uitspraak voorspelde hoofdaanklager Serge Brammertz (55) al dat sommige mensen zullen zeggen “dat dit een vonnis is van het Servische volk”. Brammertz nam hier in de sterkst mogelijke bewoordingen afstand van. “De schuld van Mladic is die van hem alleen”, aldus de aanklager.

Ook distantieerde Brammertz zich van mensen die Mladic als held beschouwen.

“Dit vonnis bewijst dat niets verder van de waarheid kan zijn. Mladic zal door de geschiedenis herinnerd worden voor de vele gemeenschappen en levens die door hem zijn vernietigd.”

Brammertz herhaalde een eerdere uitspraak dat de verheerlijking van oorlogsmisdadigers een groot probleem is, waartegen politici zich sterk moeten uitspreken. De echte helden zijn de slachtoffers en overlevenden die nooit hun strijd om het recht te laten zegevieren hebben opgegeven, aldus de hoofdaanklager. “Veel mensen weten nog steeds niet wat er met hun geliefden is gebeurd”, zei Brammertz. Er is dus nog steeds werk te doen.

Hoge bloeddruk voor uitspraak van het vonnis

De advocaat van Mladic had gevraagd om uitstel van het vonnis omdat de oud-generaal ziek is. Mladic was wel aanwezig bij het voorlezen van het vonnis en leek bij aanvang van zijn vonnis niet onder de indruk. De oorlogsmisdadiger stak zijn duim op naar de aanwezigen.

Vlak voor het uitspreken van het vonnis vroeg Mladic om een korte pauze om het toilet te bezoeken. Het proces werd pas na veertig minuten voortgezet nadat er een hoge bloeddruk was gemeten. Reden voor zijn advocaat om te vragen om een schorsing, nadat dit werd afgewezen door de rechters begon Mladic hard te protesteren waarna hij werd verwijderd uit de rechtszaal.

Verantwoordelijk voor genocide op moslimmannen in Srebrenica

Het doornemen van alle elf de aanklachten en de motivatie van de uitspraak werd voorgedragen door de Nederlandse rechter Fons Orie. Hij liet weten dat het Hof oordeelde dat Mladic verantwoordelijk is voor het vermoorden van duizenden moslimmannen en jongens in de enclave Srebrenica in de zomer van 1995 en het verdrijven van kinderen en vrouwen. Dat deed Madlic nadat hij de Nederlandse VN-eenheid Dutchbat onder leiding van luitenant-kolonel Karremans had weggestuurd.

Mladic maakte volgens het Hof deel uit van de samenzwering van hoge politici en militaire leiders van Bosnische Serviërs. Het doel was een homogene Bosnisch-Servische republiek door moslims en Kroaten te verdrijven. Daarvoor werden burgers vermoord en gedeporteerd. Ook is de voormalige legercommandant schuldig aan de meer dan tienduizend doden die vielen tijdens het beleg van Sarajevo.

Mladic beschouwde zichzelf als oorlogsheld

Mladic, in 1942 geboren in een dorpje bij Sarajevo, werd pas in mei 2011 gearresteerd. Al die tijd woonde hij in Belgrado. Tijdens het begin van het proces in mei 2012 zei de voormalig generaal dat hij zichzelf beschouwt als een oorlogsheld en niet als een oorlogsmisdadiger. Mladic hield vol dat de militaire campagnes bedoeld waren om de Servische bevolking in Bosnië te beschermen.

Lees ook: Sarajevo kan alleen zelf zijn wonden helen

Ondanks de veroordeling van Mladic als oorlogsmisdader beschouwen veel Serviërs de voormalig legerleider nog steeds als oorlogsheld. Voor het vonnis liet Momcilo Krajisnik, oud-voorzitter van het Bosnisch-Servische parlement weten dat Mladic “een held [zal] blijven, ongeacht alles”.

Eerdere veroordelingen

De voormalig commandant is de laatste hoofdrolspeler die berecht is voor oorlogsmisdaden tijdens het gewelddadige uiteenvallen van Joegoslavië. Eerder werd de inmiddels overleden oud-generaal Zdravko Tolimir, rechterhand van Mladic, veroordeeld tot levenslang en kreeg Mladic’s tweede man, Radislav Kristic, in 2001 46 jaar cel opgelegd.

Vorig jaar werd Radovan Karadzic, leider van de Bosnische Serviërs, veroordeeld tot 40 jaar, wat neerkwam op levenslang.

    • Casper van der Veen
    • Huib de Zeeuw