Longreads

Deze Mexicanen jagen op criminelen

Sommige Mexicanen zijn het vertrouwen in de politie helemaal kwijt en nemen daarom het heft in eigen handen. “Het is onze enige keuze.”

Een vermoorde vrouw in Acapulco, in oktober. Foto Francisco Robles/AFP

Sommige Mexicanen zijn de criminaliteit in hun land zó zat dat zij zelf politiekorpsen oprichten. Vertrouwen in de officiële politie hebben ze niet; nagenoeg alle agenten zouden corrupt zijn. The New Yorker maakte een fascinerend verhaal over de bewapende Mexicaanse ‘burgerpolitie’, die zelfs arrestaties uitvoert.

Olinalá, een klein stadje in de Zuid-Mexicaanse staat Guerrero, op een late avond in januari. Dit is waar het verhaal begint, bij een vergadering van burgeragenten. Het zijn bijna allemaal boeren, zongebruind, de meesten dragen een geweer. Ze praten over moorden, ontvoeringen, afpersingen. “De overheid probeert ons te stoppen, maar we moeten doorgaan”, zegt Nestora Salgado, de leider van de groep. Een ander vertelt dat het geld bijna op is, “en er zijn zo veel mensen die vragen om onze hulp”. Dagelijks gaan deze ‘agenten’ de straat op en jagen ze op criminelen.

Het is wellicht niet zo gek dat Mexicanen het heft in eigen handen nemen. Tot en met oktober werden 23.968 mensen in het land slachtoffer van moord of doodslag, blijkt uit cijfers die dinsdag werden gepubliceerd. Daarbij geldt dat volgens The New Yorker “de regeringstroepen vaak net zo corrupt zijn als de drugskartels waartegen ze zouden moeten vechten”.

Gezocht door de politie

Van de 81 gemeenten in Guerrero hebben er 54 nu een burgerpolitie. De agenten liggen onder het vergrootglas van de officiële politie. Zo werd de leider van de groep in Olinalá in 2013 gearresteerd. Zij werd beschuldigd van moord, ontvoering, georganiseerde misdaad en diefstal. Na bijna drie jaar gevangenisstraf kwam Salgado vrij, maar veel van haar collega’s worden nog gezocht door de politie.

Als de burgeragenten van Olinalá op pad zijn, brengen ze dronkaards naar huis en zwangere vrouwen naar het ziekenhuis. Dat zijn de rustige dagen. Als het druk is, arresteren ze mensen die zij verdenken van diefstal, ontvoering of afpersing. Salgado kreeg soms telefoontjes van mensen die haar dreigden te vermoorden, vertelt ze: “Als ze ons te pakken zouden krijgen, zouden ze ons verscheuren”.

De burgerpolitie blijft nodig in Olinalá, vindt Salgado: “Het is de enige keuze die de mensen in Guerrero hebben.”

Wat maken de burgeragenten in Mexico allemaal mee? Lees A Mexican Town Wages Its Own War on Drugs van The New Yorker (ongeveer 7.450 woorden, leestijd 25 minuten). Er is ook een audioversie van drie kwartier.