OM komt met zware eis tegen oud-NS-topman Huges: één jaar cel

Timo Huges moest in 2015 opstappen nadat bleek dat een NS-dochter fraude had gepleegd bij de ov-aanbesteding in Limburg.

Foto Robin Utrecht/ANP

Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag in de rechtbank in Den Bosch 12 maanden onvoorwaardelijk geëist tegen voormalig NS-topman Timo Huges, wegens fraude bij de aanbesteding van het Limburgse openbaar vervoer. Huges heeft zich volgens het OM schuldig gemaakt aan het leidinggeven aan schending van bedrijfsgeheimen, niet-ambtelijke corruptie en valsheid in geschrifte. Volgens het OM is “het moreel kompas van Huges ernstig defect gebleken”.

De zaak draait om bedrijfsspionage. Om de aanbesteding voor Limburg te kunnen winnen, huurde NS regiodirecteur René de B. van concurrent Veolia in, die in 2014 bedrijfsinformatie van Veolia doorspeelde naar NS-dochters Abellio en Qbuzz. Omdat voor de regiodirecteur een concurrentiebeding gold, werd hij ingehuurd via een schijnconstructie. Daartoe werden valse contracten en facturen opgesteld.

Vijf andere bestuurders terecht

Naast Huges staan vijf andere bestuurders en NS zelf terecht. Tegen voormalig Abellio-directeur Jeff H. eist het OM tien maanden onvoorwaardelijke celstraf. Tegen regiodirecteur René de B. eist het OM acht maanden onvoorwaardelijke gevangenisstraf. De directeur van een bedrijf dat de regiodirecteur via een schijnconstructie in dienst nam, hoorde 140 uur taakstraf tegen zich eisen.

Tegen de voormalige Qbuzz-bestuurders Leon S. en Annemarie Z., die veel bewijs hebben geleverd tegen Huges, eist het OM respectievelijk 240 uur taakstraf en 50.000 euro boete en 200 uur taakstraf en 40.000 euro boete. De verklaringen van S. en Z. waren “doorslaggevend”, aldus de officier van justitie, die benadrukte dat zij in ruil daarvoor geen toezeggingen hebben ontvangen.

De verdachten waren allemaal aanwezig in de rechtszaal.

NS is volgens het OM “in feite de hoofdverdachte”. Het bedrijf, volledig in handen van de staat, is schuldig aan het medeplegen van alle drie de strafbare feiten. Het OM eist een boete van drie miljoen euro. Dat de boete kan worden verdisconteerd in de prijzen van treinkaartjes mag volgens het OM geen rol spelen.

‘Ernstige onregelmatigheden’

In april 2015 maakte NS zelf bekend dat Qbuzz zich tijdens de aanbesteding schuldig had gemaakt aan “ernstige onregelmatigheden”. Dat deed het bedrijf drie maanden nadat dochter Abellio de aanbesteding had gewonnen, ten koste van concurrenten Veolia en Arriva. Het was de grootste ov-aanbesteding ooit in Nederland. Al het provinciale bus- en treinvervoer in Limburg van 2016 tot 2031 stond op het spel.

Limburg pakte Abellio de concessie halverwege 2015 weer af, en gunde die aan Arriva. Huges werd door de raad van commissarissen ontslagen. Hij zei niets te weten van de schijnconstructie waarmee de voormalig Veolia-regiodirecteur was aangenomen.

Lees hier de reconstructie die NRC maakte van de val van topman Huges: Opeens was zijn lot bezegeld

De moeilijkheden voor NS waren nog lang niet voorbij. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) opende een onderzoek en oordeelde dat het vervoersbedrijf de Mededingingswet had overtreden. Gevolg: een boete van 41 miljoen euro. De concurrentiewaakhond rekende NS niet alleen de bedrijfsspionage aan, maar zei dat het bedrijf ook een onrealistisch laag bod had gedaan. Bovendien had NS de concurrentie bij de aanbesteding niet goed geïnformeerd over het gebruik van stationsvoorzieningen, die eigendom zijn van NS.

‘Straffen drukken verontwaardiging uit’

Onafhankelijk van de ACM opende het OM een eigen onderzoek. In juli vorig jaar maakte justitie bekend dat het NS en de zes (ex-) bestuurders ging vervolgen. Die zaak leidde dinsdag dus tot de zware eis tegen oud-topman Huges.

Bij het uitspreken van de strafeis zei de officier van justitie:

“We denken dat verdachten de eisen als stevig zullen ervaren. Zij drukken dan ook forse verontwaardiging uit. Het publiek mag verwachten dat er rekenschap wordt afgelegd.”

De aandacht in de media is volgens het OM geen reden voor lichtere straffen. Huges heeft bovendien zelf de publiciteit gezocht, aldus de officier van justitie.

Huges probeerde vorige week, bij de start van de rechtszaak, zijn rol bij de aanbesteding te bagatelliseren. Ook verkleinde hij het belang van het Limburgse vervoer voor NS. Volgens het OM was Huges echter, vanaf zijn aantreden als bestuursvoorzitter in oktober 2013, direct betrokken en zette Huges andere bestuurders onder druk om de aanbesteding binnen te halen. Het financiële belang was groot: over de hele concessieperiode gaat het om een omzet van ruim 2 miljard euro. De provincie Limburg betaalt jaarlijks 55 miljoen euro subsidie aan de vervoerder.
.