‘Dit faillissement voelt als opzet’

Doorstart Modeketen Tuunte heeft een faillissement gebruikt om van personeel af te komen, vindt vakbond CNV Vakmensen. De bond vecht het ontslag van ex-medewerkers aan.

Filiaal van modeketen Tuunte in Hardenberg. Van de 44 Tuunte-winkels, gevestigd in grote en kleinere plaatsen in Gelderland en Overijssel, zijn er na de doorstart 23 overgebleven. Foto GinoPress

Janine Wehning uit Enschede (40 jaar) voelt zich afgedankt, aan de kant gezet. 22 jaar werkte ze bij modeketen Tuunte, die begin augustus failliet werd verklaard. Na een doorstart in september staan er nu „jonge meiden” in de winkel in Glanerbrug waar zij jarenlang samen met vier, ook ontslagen, collega’s kleding verkocht. Een hard gelag. „Echt pijnlijk.”

Vakbond CNV Vakmensen vecht het ontslag van ruim 100 medewerkers van Tuunte aan. Maandag heeft de bond de kwestie aanhangig gemaakt bij de rechtbank Gelderland. De zaak dient mogelijk binnen vier weken bij de kantonrechter.

De vakbond vindt dat „doelbewust op een faillissement is aangestuurd om zo van langdurige vaste contacten af te komen.” De eigenaren hebben geprobeerd het ontslagrecht te ontduiken; het faillissement is gebruikt om werknemers op straat te zetten, meent CNV Vakmensen. De bond vermoedt een ‘prepack’, zoals dat heet.

Overgenomen door oorspronkelijke eigenaar

Tuunte, met een hoofdkantoor in Winterswijk, is overgenomen door onder anderen de oorspronkelijke eigenaar, René Rootinck. Van de 44 winkels, gevestigd in grote en kleinere plaatsen in Gelderland en Overijssel, zijn er 23 overgebleven. 35 van de 260 werknemers hielden hun baan, onder wie vooral tijdelijke, goedkopere krachten, aldus de vakbond. Er werken nu 120 mensen.

Vakbondsbestuurder Roos Rahimi wijt het faillissement mede aan de ontslagvergoeding waar werknemers sinds 1 juli 2015 recht op hebben. De regeling moest een einde maken aan de ongelijkheid bij ontslag – werknemers van grote bedrijven kregen vaak (veel) hogere ontslagvergoedingen dan werknemers in het midden- en kleinbedrijf. Alle werknemers krijgen nu, afhankelijk van dienstjaren en salaris, een vergoeding tot 77.000 euro of een jaarsalaris voor wie meer dan 77.000 euro verdient.

„In de detailhandel heeft die regeling een opschoning op gang gebracht van personeel met een lang dienstverband, uit angst dat bedrijven hoge ontslagvergoedingen moeten betalen”, meent Rahimi. Ze noemt het modemerk McGregor, dat in 2016 na een faillissement in handen bleef van dezelfde aandeelhouders. Zij gingen (tot het faillissement in 2017) door met vooral jongere werknemers. „Bij Tuunte heeft ook de mede-aandeelhouder het bedrijf in feite teruggekocht. Waarom heeft hij niet gereorganiseerd?’’, vraagt Rahimi zich af. Rootinck zelf zegt dat de keten „te ziek” was.

‘Flits-faillissement’

Hoogleraar sociaal recht aan de Universiteit Leiden, Barend Barentsen, stelt dat misbruik van een faillissement moeilijk is aan te tonen. Ex-werknemers van Estro is het wel gelukt. Deze kinderopvangorganisatie liet zich 2014 failliet verklaren en ging direct daarna in afgeslankte vorm verder als Smallsteps.

Medewerkers die bleven, kregen een lager salaris. Vier van de duizend ontslagen personeelsleden legden, geholpen door vakbond FNV, het „nepfaillissement” voor aan de rechter. Het Europese Hof van Justitie gaf ze in juni gelijk; Estro had dit zo niet mogen doen.

Lees ook: Het is gedaan met het flits-faillissement in Nederland

Toch is er onduidelijkheid over wat wel en niet is toegestaan. De Nederlandse rechter heeft namelijk onlangs, na de Estro-uitspraak, het ‘flitsfaillissement’ van de marktleider in uitvaartkisten Bogra wel in orde bevonden.

Zowel curator Vincent Jongerius als Rootinck stelt dat bij Tuunte geen sprake is van een ‘prepack’; pas na de faillissementsaanvraag is over de mogelijkheid van een doorstart gesproken. „Ik vraag mij af of de feiten die de vakbond naar voren brengt, wel juist zijn”, reageert de curator.

Van de vier biedingen die na het bankroet zijn gedaan, was die van Roose bv samen met investeerder Zoef de beste, volgens Jongerius. Daarbij zou „een substantieel” deel van de winkels open blijven.

In Roose bv participeren Rootinck en de broers Segeren van Jola Mode.

Miljoenenverlies sinds 2012

Volgens het faillissementsverslag leed Tuunte sinds 2012 miljoenen verlies, al die tijd gedekt door Mc Yawl Participaties van de Winterswijkse miljonair Anjo Joldersma. Vanaf 2012 was Mc Yawl samen met Rootinck eigenaar van de modeketen. De dagelijkse leiding was in handen van bestuurder Louis van Andel, die de keten probeerde te upgraden. In mei wilde Mc Yawl niet meer verder.

Ex-medewerker Wehning solliciteerde na het bankroet weer bij Tuunte, maar werd geconfronteerd met slechtere arbeidsvoorwaarden. „Ik wilde een fatsoenlijk uurloon. Dat zat er niet in.” Nu zit ze teleurgesteld thuis, in afwachting van ander werk én de rechtszaak. „Het is heel goed dat een rechter hier naar kijkt – het faillissement voelt als opzet”, vindt zij.

    • Annette Toonen