opinie

Komst EMA is gunstig, maar stelt Amsterdam ook op de proef

Een overwinning voor de Nederlandse diplomatie, tevens narrow escape, zo mag de komst van het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) gerust worden genoemd. Het kostte drie stemrondes en een loting, maar uiteindelijk kwam Amsterdam als winnaar uit de bus. De gang van zaken onderstreept het belang van een goed lopende Nederlandse machinerie in Brussel, en het effect van een intensieve lobby langs de verschillende hoofdsteden. Tegelijk is de overwinning wrang. De verhuizing van EMA is een gevolg van de Britse uittocht uit de Europese Unie.

De schade die het Verenigd Koninkrijk daarvan zal ondervinden wordt vaak samengevat in prognoses en abstracte getallen. Het verlies van EMA, een instelling die velen nu pas leren kennen, maakt dat veel concreter. Het is slechts een van de talloze effecten van de Brexit, die bijvoorbeeld ook gelden voor de financiële sector, de universiteiten, wetenschappelijk onderzoek, cultuur en veel, veel meer. De Europese Bankenautoriteit EBA, weliswaar iets kleiner, verhuist ook uit Londen. Parijs werd maandag, eveneens per loting, aangewezen als nieuwe locatie.

De keus voor Amsterdam als vestigingsplaats heeft ook te maken met de zwakke positie van de concurrentie. Oost-Europese landen waren kansloos. Wellicht heeft hier ook de voorkeur van de medewerkers van EBA en EMA meegespeeld. Er was slechts een handvol steden waar meer dan tweederde van hen graag naar zou verhuizen. Milaan, dat per loting, en dus bij toeval, van Amsterdam verloor, was daar een van. Barcelona ook, maar dat zette zichzelf door de Catalaanse onafhankelijkheidskwestie buitenspel.

Dat ook Amsterdam de voorkeur had is niet verwonderlijk. De open, kosmopolitische stad met een goed sociaal klimaat en voorzieningen is aantrekkelijk voor hoogopgeleide buitenlandse werknemers. Maar de stad bereikt nu al de grenzen van wat zij aankan. De woningmarkt kookt, bij gebrek aan aanbod, droog. De huizenprijzen lopen uit de hand. En het wordt steeds moeilijker er te wonen voor mensen die niet op de hogere treden van de maatschappelijke ladder staan. Terwijl juist zij bijdragen aan het veelzijdige karakter van de stad. Denk ook aan de studenten, voor wie het wonen onbetaalbaar aan het worden is, en die na hun afstuderen grote moeite hebben nog iets betaalbaars te vinden. De 900 hoog opgeleide medewerkers van het EMA komen daar straks nog eens bij. Het lijken er niet veel, maar temidden van alle krapte kunnen zij een extra marginale vraag vormen, die grote effecten gaat hebben op de woningmarkt, de vraag naar meertalig onderwijs en andere voorzieningen van de stad.

EMA krijgt bovendien, naar verluidt, 30.000 bezoekers per jaar, en boekt 15.000 hotelovernachtingen. De Nederlandse overheid heeft, met het binnenhalen van EMA, dan ook een extra verantwoordelijkheid op zich genomen. Dat is het in goede banen leiden van de gevolgen die de komst van de instelling heeft. Dat betekent bijvoorbeeld dat ook andere steden in beeld moeten komen bij het huisvesten van de nieuwkomers van de EMA. Wellicht blijkt het probleem dan beter overkomelijk. Wie gewend is aan Londense woon-werktijden, draait straks hopelijk zijn hand niet om voor een dagelijks retourtje Den Haag, Utrecht of Rotterdam.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.