Amerikaanse ambtenaren: Tillerson overtreedt de wet

Minister van Buitenlandse Zaken Tillerson zou de wet hebben overtreden die moet voorkomen dat landen kindsoldaten gebruiken.

Rex Tillerson, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Foto Alex Brandon/Reuters

Rex Tillerson, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, wordt door ambtenaren van zijn eigen ministerie beschuldigd van het overtreden van een wet die moet voorkomen dat buitenlandse legers kindsoldaten inzetten. Dat blijkt uit interne regeringsdocumenten die persbureau Reuters heeft ingezien.

Tillerson zou de Child Soldiers Prevention Act hebben overtreden door Irak, Birma en Afghanistan afgelopen juni te schrappen van een lijst met landen die kindsoldaten gebruiken. Dit deed hij ondanks signalen van het ministerie dat deze landen wel degelijk kindsoldaten rekruteren. Het besluit staat bovendien op gespannen voet met het beleid dat de ambassades in het Midden-Oosten en Azië voeren.

De ambtenaren lekten de documenten anoniem via een  dissent channel,  een voorzorgsmaatregel die ambtenaren zelden nemen. Zo kunnen ze bezwaar maken zonder bang te zijn voor represailles.

In de documenten die Reuters inzag, staat ook dat het besluit van Tillerson rapporten en analyses van het ministerie van Buitenlandse Zaken ondermijnt. Daarnaast verzwakt het de diplomatieke instrumenten waarmee de Verenigde Staten het gebruik van kindsoldaten kunnen bestrijden.

Militaire assistentie

Door de landen van de lijst te halen, kunnen de VS makkelijker militaire assistentie verlenen, bijvoorbeeld aan Afghanistan en Irak in de strijd tegen islamitische militanten. Birma is een bondgenoot om de macht van China te neutraliseren in het zuidoosten van Azië. In september erkende een van de adviseurs van Tillerson dat de geschrapte landen inderdaad kindsoldaten gebruiken, maar dat er onderscheid gemaakt moet worden tussen landen die wel en geen inspanningen leveren om het aantal kindsoldaten terug te brengen.

Lees ook: Tillerson en Trump kunnen niet echt goed met elkaar overweg. Misschien moet Trump wat aardiger zijn voor Tillerson, schreef onze redacteur geopolitiek Michel Kerres

In de wet staat dat de Amerikaanse regering er bij het schrappen van landen  zeker van moet zijn dat er geen kindsoldaten meer worden gerekruteerd, of op een andere manier worden gedwongen om onder de achttien jaar deel te nemen. Op de lijst staan onder meer Nigeria, Somalië, Soedan en Jemen.

‘Groot verschil gemaakt’

In 2016 had president Obama landen als Irak, Birma, Nigeria en Somalië al een soort vrijstelling gegeven. De VS konden dan wel militaire steun verlenen, terwijl die landen op de lijst bleven staan. Dat leidde tot kritiek van Human Rights Watch, maar de mensenrechtenorganisatie zegt wel dat de Child Soldiers Prevention Act “een groot verschil heeft gemaakt”.

Volgens een hoogleraar Amerikaans recht aan de American University in Washington valt het besluit om de lijst aan te passen binnen Tillersons bevoegdheid als minister.

    • Sophie van Oostvoorn