Albumoverzicht: Snaarvirtuozen, trancedruïdes en een zenmonnik

De muziekrecensenten van NRC beoordelen de nieuwe albums van deze week, met onder andere 3MA, James Holden & the Animal Spirits, Morrissey en Sharon Jones.

  • ●●●●

    3MA: Anarouz

    3MAWorld: De snaren laten de noten haasje-over doen, touwtje springen, luieren. 3MA is de samenwerking van drie Afrikaanse snaarvirtuozen uit drie verschillende landen. Kora-speler Ballaké Sissoko komt uit de eeuwenoude griot-traditie van Mali, oud-speler Driss El Maloumi leerde in Marokko zowel de Arabische als westerse muziektraditie kennen en Rajery tenslotte is de absolute meester van de valiha, de buisvormige citer van Madagaskar.

    Zo veelzijdig de instrumenten, zo coherent het resultaat. Het drietal nam in 2008 al zijn debuut op en bleef elkaar opzoeken en wisselden ideeën uit, wat resulteerde in dit nieuwe album. De snaren roepen een eigen wereld op, met een eigen taal. Op twee nummers wordt Pakistaanse en Indiase percussie toegevoegd, als om de reikwijdte nog verder op te rekken. Dat werkt prima. De niet al te verheffende zang van de hoofd personen die ook op twee nummers te horen is, leidt af van waar het om draait: de hypnotiserende snaarkluwen. Leendert van der Valk

  • ●●●●

    James Holden & the Animal Spirits: The Animal Spirits

    James Holden & the Animal SpiritsDance: Het geluid van Keltische koperen blazers was al te horen op The Inheritors (2013). Na dat laatste bejubelde album voelde James Holden zich vrij om live te experimenteren met zijn modulaire synth in verschillende formaties. Op The Animal Spirits heeft de gewezen tranceproducer zichzelf omarmd in die rol van podiumdier en bandleider. Maar nu zijn de druïdes op hol geslagen. Het album, gemaakt met band, begint met galmende chants. Vanaf ‘Spinning Dance’ ontvlammen de warme koperklanken, fluiten en ritselaars meteen in een wervelende ontlading. In ‘Pass Through The Fire’ hoor je de menselijke maat die de wiskundige met zijn zelf geschreven software toevoegt: beat en synth lopen even uit de pas. Pas bij ‘The Beginning & The End of the World’ kan je even op adem komen in een break van trage drums. In ‘Thunder Moon Gathering’ nadert een dreigende ondertoon, maar Holden eindigt ronduit lyrisch. Deze sjamanistische trip is een alles onderdompelende luisterervaring. Rolinde Hoorntje

  • ●●●●

    John Snijders: Morton Feldman: Triadic Memories & Piano

    John SnijdersKlassiek: De Amerikaanse notenfluisteraar Morton Feldman ontpopte zich in zijn late werk tot de onbetwiste meester van de soft focus sound, het monochrome klankveld en het gestolde tijdsverloop. Toen collega Karlheinz Stockhausen hem vroeg wat zijn geheim was, luidde het antwoord: „Leave the sounds alone; don’t push them.”

    Voor zijn opname van onder meer ‘Triadic Memories’ heeft pianist John Snijders die raad ter harte genomen. In het anderhalf uur durende stuk voor klavier solo laat hij de noten zonder opsmuk voor zich spreken, met een hypnotiserend resultaat.

    Spelend uit Feldmans originele manuscript, benadert Snijders de muziek als een zenmonnik: met volle aandacht in het moment. Iedere episode is in zijn handen een volmaakt mozaïek van herhalende patronen en heiige kleuren, al verliest hij de grote lijn nooit uit het oog.

    Feldman’s beruchte behandeling van het sustainpedaal (voortdurend half ingedrukt) stelt Snijders geenszins voor problemen. Uit de gonzende resonanties boetseert hij intrigerende dialogen van klank en weerklank. Joep Christenhusz

  • ●●●●

    Sharon Jones & The Dap-Kings: Soul of a Woman

    Sharon Jones & The Dap-KingsSoul: „I don’t need your tears,” zingt Sharon Jones in de meesterlijke bluesballade “Just Give Me Your Time”, met de blazers van The Dap-Kings op hun scherpst. Soulzangeres Sharon Jones (1958-2016) heeft maar kort kunnen profiteren van het succes dat haar pas op latere leeftijd toeviel. Een jaar na haar verloren strijd met kanker laat Soul Of A Woman horen hoe ze tot op het laatst haar ziel binnenstebuiten keerde in doorleefde, vurige retrosoul.

    Tijdens de eerste helft overheerst het livegevoel van een band die Jones’ ingebakken blues- en gospelinvloeden naar grote hoogte stuwt, met het Motown-achtige ‘Rumors’ als vingerknippend popintermezzo. Op kant twee worden koor en orkest met groot effect ingezet voor de ‘sophisticated soul’ van ‘These Tears’ en ‘When I See Your Face’. In ‘Call On God’ tilt ze zichzelf zonder omhaal naar de soulhemel. Zonder tranen, want daarvoor had ze geen tijd. Jan Vollaard

  • ●●●●●

    Fever Ray: Plunge

    Fever RayPop: Fever Ray, het soloproject van de Zweedse Karin Draijer, heeft een hartstochtelijke aanhang die zich laaft aan haar gender-statements, mystieke uitdossingen en vervormde zangstem. Draijer is niet zomaar een muzikante, ze is voorvrouw van een politiek-muzikale onderstroom, die zich verzet tegen concepten als monogamie en het gezin-als-hoeksteen.

    Op haar vorige cd bezong ze het moederschap, inmiddels is ze gescheiden en enthousiast actief in seksuele relaties met mannen en vrouwen, zoals ze bezingt op haar nieuwe album Plunge. Haar muziek is niet makkelijk toegankelijk. Ze creëert elektronische soundscapes waarin synthesizers knarsen en knerpen en het tempo gedragen is. Centraal is Draijers stem die steeds door effectapparatuur vervormd wordt: ze klinkt metalig, geknepen of glazig. Draijer combineert elektronica met elegante strijkers in bijvoorbeeld ‘Red Trails’, en met mooi ijle percussie in “Falling”. De nummers klinken bezwerend of beklemmend, maar hoe sfeervol ook, het blijft moeilijk om door Draijers mechanische stemgeluid heen te luisteren. Hester Carvalho

  • ●●●●●

    Morrissey: Low In High School

    MorrisseyPop: Brexit is „schitterend”, Ukip een verademing en Chinezen behoren tot een minderwaardig ras. Fans van Morrissey kregen de laatste tijd veel te verduren nu hun held in interviews de meest reactionaire denkbeelden ventileert. De zanger die met ‘Meat is Murder’ van The Smiths een van de effectiefste protestsongs aller tijd schreef, heeft op zijn elfde soloalbum Low In High School last van bewustzijnsvernauwing.

    Het leven is een hel, machthebbers deugen niet en het nieuws dient alleen om je klein en bang te houden. In Morrisseys misantropische universum is seks een cynische transactie tussen verloren zielen en moet Israel verdedigd worden als een land dat er ook niks aan kan doen dat de wereld „one big asylum” is geworden. Soms hangt het magistrale pathos van een klassieke Morrisseyballade in de lucht. Als krabben in een emmer worden ze teruggetrokken in een poel van grauwe, muzikaal middelmatige misère. Jan Vollaard

    • Len Maessen