NCTV: ook IS verspreidt nepnieuws

In zijn nieuwste Dreigingsbeeld gaat de NCTV vooral in op de propaganda van IS, de groei van extreem-rechts en de gevolgen van media-ophef voor het vertrouwen in de overheid.

Een lid van Islamitische Staat zwaait met een IS-vlag in Raqqa.

Ook IS verspreidt nepnieuws. Het zieltogend Islamitisch Kalifaat produceert „doelbewust onjuistheden”, aldus terreurbestrijdingsdienst NCTV in haar laatste kwartaalbericht dat maandag verscheen.

Als voorbeeld van het doelbewust verspreiden van onjuist nieuws door IS, noemt de NCTV het claimen van de aanslag in Las Vegas, begin oktober. Daarbij vielen 59 doden en werden meer dan 500 gewond. Er is tot nu toe geen enkel verband met IS gebleken.

Een ander voorbeeld is het overdrijven van maatschappelijke gevolgen van aanslagen die nog moeten plaatsvinden, zoals op een treinstation. Ook het claimen van deels mislukte aanslagen als groot succes, zoals in de Londense metro in september (29 lichtgewonden), valt hieronder.

IS verspreidt nepnieuws om zichzelf sterker voor te stellen dan het is, angst te zaaien onder de bevolking in het Westen, en het vertrouwen in de overheid te ondermijnen. Dergelijke propaganda wordt vertaald in het Nederlands en verspreid onder aanhangers.

Dreiging

In het nieuwste Dreigingsbeeld van NCTV noemt de dienst aanslagen die zijn geïnspireerd of voorbereid door onder meer IS, nog steeds „voorstelbaar”. De dreiging voor Nederland blijft daarmee ‘substantieel’. Dit ondanks de zware verliezen van IS op het slagveld en het terugdringen van het Kalifaat tot een klein gebied in Syrië en Irak. Daarnaast springen Al-Qaeda en daaraan gelieerde terreurgroepen in het gat en vormen zij ook een bedreiging voor het Westen.

De NCTV staat ook stil bij de risico's van de vrijlating van terugkeerders zoals Laura H. (al wordt zij niet met name genoemd). Door hun gevangenschap is hun status verhoogd en hebben ze mogelijk toegang gekregen tot nieuwe netwerken, „crimineel of jihadistisch”, aldus de NCTV.

De anti-terreurdienst beschrijft in haar kwartaalbericht verder de media-ophef rond incidenten, zoals de pseudo-aanslag bij het Centraal Station in Amsterdam, en over de aanpak van radicalisering door de gemeente Amsterdam. Volgens de NCTV leidt dergelijke ophef tot „het vergroten van wantrouwen onder delen van de bevolking" in de aanpak van terrorisme van de overheid.

Extreem-links en extreem-rechts

In zijn nieuwste Dreigingsbeeld signaleert de NCTV verder een grotere activiteit van extreem-rechts in zowel Europa als Nederland. De „toegenomen radicale koers van Pegida” noemt de NCTV „zorgelijk”. De toenemende activiteit van organisaties als ID-Verzet, Erkenbrand en Pegida neemt tot nu toe geen gewelddadige vormen aan, aldus de NCTV. Wel zijn er met enige regelmaat anti-moskee-acties van Pegida en botsingen met anti-fascisten, bijvoorbeeld in Enschede.

Lees ook: Circus Pegida is blij met Enschede

In het buitenland is extreem-rechts gewelddadiger. De NCTV signaleert daar ‘copycat gedrag’ qua terreur met voertuigen. Er zijn inmiddels diverse voorbeelden van het inrijden op tegenstanders, zoals in het Amerikaanse Charlottesville (een dode), en bij een moskee in Londen (een dode, 11 gewonden) in juni.

De NCTV houdt aan de andere kant rekening met meer acties van extreem-links. Zo schrijft de dienst ook over de bekladding en besmeuring van de woning van politicus Thierry Baudet, begin september door een zichzelf radicaal feministisch noemende groep. Meer van dergelijke bekladdingen en ook vernielingen, sluit de NCTV niet uit. Ook „omvangrijke gewelddadige openbare ordeproblemen" door het optreden van extreem-linkse groepen.

    • Kees Versteegh