Recensie

Herinneringen aan een ongerept Bagdad

In Bagdad haalt schrijver Chris Keulemans herinneringen op aan een onbezorgde jeugd in een paradijselijk Bagdad. Maar theatercompagnon Enkidu Khaled dwarsboomt zijn optreden.

Chris Keulemans (links). Foto Frascati

Twee mannen die vertellen over Bagdad, de stad waar ze allebei zijn geboren, de oude als kind van een expat, de jonge als Irakees. Dat is het prikkelende uitgangspunt van Bagdad. Die stad is immers al decennia middelpunt van verwoestende oorlogen en zo ongewild symbool van de destructieve mensheid.

Helaas heeft Enkidu Khaled (1985) er geen zin in. Hij heeft al te vaak voorstellingen moeten maken waarin hij zijn verhaal als vluchteling deed en alleen moest terugkijken. En dus vertelt hij dat hij Bagdad alleen maakt voor het geld. Hij is blij met zijn nieuwe gympen, zegt hij. Hoe sleets die postmoderne truc ook is, het zou een recalcitrant terzijde over de theaterwereld kunnen zijn, maar Khaled werkt zijn punt niet uit. Met een andere migrant in de voorstelling had hij een zinnige discussie kunnen voeren. Nu ontstaat er slechts onvruchtbaar geruzie met Nederlander Chris Keulemans.

Keulemans (1960), schrijver, zichtbaar geen acteur, heeft wel iets te vertellen. Eerst deelt hij, met foto’s en video, zijn liefde voor de groene stad met brede lanen die Bagdad was in de jaren zestig.

Enkidu Khaled. Foto Frascati

Zandstormen

Maar met de oorlogen kwamen de granaten met verarmd uranium, een giftige stof die mensen sluipenderwijs doodt en leidt tot de geboorte van misvormde baby’s. En hij vertelt over de zandstormen die tegenwoordig twee keer per week de stad lamleggen. De bodem van Irak verdroogt en erodeert sinds Turkije dammen bouwde in de Eufraat en Tigris. Nog even en Bagdad wordt elke dag geteisterd door zo’n vernielende zandstorm, waarschuwt Keulemans. Optimistisch is hij niet.

Een ander verhaal gaat over de zoon van zijn vroegere chauffeur, die aanslagen pleegt en ze zelf filmt, maar omdat Khaled blijft tegensputteren wordt de voorstelling steeds rommeliger. Zo torpederen de mannen hun eigen voorstelling.

    • Ron Rijghard