Wie van Omtzigt hield doet dat nog steeds

MH17-bijeenkomst

In weerwil van het politieke klimaat lijken velen Pieter Omtzigt (CDA) zijn fout snel te vergeven. Wat zien zijn aanhangers in hem?

Pieter Omtzigt (r) en Sybrand Buma (l) geven een reactie na het fractieoverleg van het CDA. ANP / Robin van Lonkhuijsen

Gonneke Bennes zat zaterdagochtend met haar zoontje in de gymzaal in Almelo, toen ze Twitter opende. Op haar tijdlijn ging het maar over één ding: het nieuws dat CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt een nepgetuige had ingefluisterd op een MH17-bijeenkomst. „Toen viel mijn mond wel even open”, zegt Bennes, die in 2012 de campagne leidde om Omtzigt in de Tweede Kamer te krijgen.

In haar omgeving, Twente, kwam het nieuws hard aan. Maar tegelijk voelde Bennes om zich heen ook meteen „grote steun” voor Omtzigt. Dit kon niet waar zijn: de feiten zouden vast nét anders liggen. En bovendien, zegt Bennes: „Iedereen kan fouten maken. En al helemaal iemand met zo’n staat van dienst.”

Omtzigt legt zijn woordvoerderschap over MH17 „voorlopig” neer, maakte hij maandag bekend. Hij geeft toe dat hij „onzorgvuldig” is geweest en „een fout” heeft gemaakt.

Als de kwestie één ding heeft laten zien, is het dit: Pieter Omtzigt geniet zo’n brede waardering dat zijn misstap hem door bijna iedereen vergeven wordt. Opmerkelijk, want in het huidige politieke klimaat krijgen parlementariërs om het minste of geringste de volle laag van opiniemakers, columnisten en twitteraars. Sinds afgelopen zaterdag is er vooral veel steun geweest voor Omtzigt.

De steun komt ook nog eens van heel verschillende groepen, die normaal gesproken niets met elkaar op hebben. Ze zeggen allemaal: Omtzigt is een doorbijter, een vasthoudend en onvermoeibaar politicus, hij is toegankelijk en je kunt op hem rekenen. Een volksvertegenwoordiger als hij moet je koesteren. En die misstap rond MH17, die was volgens de meesten door NRC toch ook behoorlijk opgeblazen. „Omtzigt is gewoon een man die zijn afspraken nakomt”, zegt Danny de Vries, CDA-campagneleider in Overijssel.

Elke groep heeft zijn eigen reden om fan te zijn van Omtzigt. Voor CDA’ers uit Twente is hij dé man van de streek. Hij kaart in Den Haag onvermoeibaar kwesties aan die belangrijk zijn voor de regio, zoals het behoud van kleine dorpsscholen en de verbreding van de provinciale weg N35.

Of neem de kwestie rond het erfrecht in het Overijsselse Dinkelland. Daar kwamen veel mensen die bij hun ouders inwoonden in 2011 in de problemen na een wetswijziging. Dus belde CDA-wethouder Ilse Duursma Omtzigt. „Die zei meteen: ik zoek het uit. En dat doet hij dan ook binnen een week, tot vijf cijfers achter de komma.” Binnen een half jaar was het geregeld in Den Haag.

Met steun van Onno Ruding

Dan zijn er de CDA’ers van buiten de regio. Zij waarderen Omtzigt vooral vanwege zijn inhoudelijke expertise. Onno Ruding, oud-minister van Financiën, nam vijf jaar geleden een filmpje op voor Omtzigt toen deze met voorkeurstemmen in de Kamer gekozen wilde worden. Sindsdien is hij hem blijven volgen. „Hij beschikt over een kennis van zaken en vasthoudendheid die uitzonderlijk is voor een Tweede Kamerlid”, zegt Ruding. „Die MH17-kwestie was een misser, maar dat is een ander onderwerp dan de dossiers waar ik hem om waardeer: financiën en pensioenen.”

Pieter Gerrit Kroeger, oud-CDA-medewerker en schrijver van een boek over de partij, kent hem al bijna vijftien jaar. Er heerst, zegt Kroeger, een hardnekkig misverstand: Omtzigt zou een onverbeterlijke oppositiepoliticus zijn. „Maar zo iemand heeft een strategische benadering. Pieter niet. Hij heeft gewoon een aantal onderwerpen waarin hij zich vastbijt, ongeacht wie hij daar het leven zuur mee maakt.” De econometrist Omtzigt, zegt Kroeger, „is diep vanbinnen meer wetenschapper dan politicus”. Kroeger raadt Omtzigt vaak aan: niet te veel losse flodders oppakken naast al je grote portefeuilles, zegt hij. „Het gevaar van zijn methode is dat je door de verkeerde mensen wordt bejubeld. Hij doet er beter aan verbindingen met dat soort mensen af te kappen.”

Van een heel ander slag zijn de Omtzigt-fans bij weblogs als GeenStijl, The Post Online en De Dagelijkse Standaard. Zij zien in Omtzigt een onvermoeibaar strijder op thema’s die hen bij uitstek interesseren: de Europese Unie, brandstofaccijns, christenvervolging door IS, MH17, de Belastingdienst. Als Omtzigt ergens over twittert of Kamervragen stelt, leidt het niet zelden tot een blogpost op GeenStijl. De lijst met koosnamen die hij krijgt is lang: ‘Omtzigtman’, ‘Pittbull Pieter’, de ‘Eik van Enschede’. Al op zaterdagmiddag, nog voor Omtzigt met een uitvoerige verklaring was gekomen over zijn MH17-optreden, schreef GeenStijl „het toch keihard voor het blunderende Kamerlid” te moeten opnemen.

Veel steun van journalisten

„Pieter is gewoon geen knuffelbare, warme politicus”, zegt Bas Paternotte, journalist en columnist voor onder andere GeenStijl. Op de site riep hij Omtzigt twee keer uit tot politicus van het jaar. „Hij is altijd kritisch en onafhankelijk. Daarom krijgt hij veel steun van journalisten. En door de dossiers die hij doet spreekt hij ook een bepaald slag mediagebruikers aan.”

Ook journalisten van traditionele media voelen zich geroepen het voor Omtzigt op te nemen. Zoals Pieter Klein, adjunct-hoofdredacteur van RTL Nieuws, die hem afgelopen weekend op Twitter „een zeer gedreven parlementariër, dossiervreter op tíg terreinen en een luis in de pels” noemde. „Ik hoop dus van harte dat @PieterOmtzigt het dossier #MH17 blijft doen.”

Voor Omtzigts vrienden in Twente heeft de misser alleen maar bijgedragen aan hun waardering voor hem. „Sinds afgelopen weekend”, zegt CDA’er Danny de Vries, „weten we dat hij ook menselijk is.”

    • Thijs Niemantsverdriet
    • Clara van de Wiel