Mu Sochua, vice-voorzitter van de Cambodjaanse Nationale Reddingspartij.

Foto AP / Lillian Suwanrumpha

‘De leider van Cambodja is bang voor het volk’

Mu Sochua, Cambodjaanse oppositiepoliticus

Haar partij werd vorige week ontbonden en dat is een enorme klap voor de democratie, zegt de vice-voorzitter van Cambodja’s grootste oppositiepartij. Het Westen moet premier Hun Sen met sancties onder druk te zetten, vindt ze.

Ze reist van land naar land, al sinds begin oktober. Het is voor haar veiligheid, maar het helpt ook „voor haar hoofd”, vertelt de Cambodjaanse Mu Sochua aan de telefoon vanuit Parijs. „Ik moet in beweging blijven.”

Mu Sochua is lid van het parlement en vice-voorzitter van de Cambodjaanse Nationale Reddingspartij, de grootste oppositiepartij van het land. Vorige week donderdag heeft de hoogste rechtbank van Cambodja bepaald dat haar partij moet worden ontbonden. De 118 parlementariërs van de partij mogen vijf jaar lang geen politiek meer bedrijven.

Onafhankelijk waren de rechters niet. De voorzitter is al jaren lid van de partij van premier Hun Sen en kent hem goed. Hun Sen probeert zijn grip op het land te versterken, zegt Mu Sochua. De autoritaire leider is al sinds 1985 aan de macht.

Betekent dit het einde van de democratie in Cambodja?

„Dit is een grote, grote klap voor de democratie. Maar het einde is het niet, zo kunnen we niet denken. We zijn misschien neergeslagen, we zijn knock-out, maar we moeten opstaan en doorvechten. Dit is een kritiek moment voor ons, voor democraten en voor de maatschappij.”

Hoeveel van uw collega’s zijn nog in het land?

„Ongeveer driekwart van hen is Cambodja al ontvlucht, de rest verbergt zich. En onze partijleider Kem Sokha was al opgepakt, hij zit in de cel.” Sokha wordt verdacht van verraad. Hij zou met de VS samenzweren om de Cambodjaanse regering af te zetten.

Is uw partij zo’n grote bedreiging voor Hun Sen?

„Dat is precies waar het om gaat. Kijk naar onze verkiezingsresultaten de afgelopen keren, we werden sterker en sterker. Al raakt dit méér dan alleen onze partij, het is de hele democratische beweging die Hun Sen als grote bedreiging ziet. Kijk ook naar de jongeren die steeds meer waarde hechten aan onafhankelijke nieuwsgaring en hun weg kennen op sociale media. Hun Sen is bang voor het volk.”

De autoriteiten maken ook de media het werken steeds lastiger. Vorige week werd bij de uitspraak over de Reddingspartij een lokale journalist gearresteerd, terwijl toegezegd was dat de rechtbank publiek toegankelijk zou zijn. En een paar maanden geleden heeft de overheid één van de laatste onafhankelijke kranten zó onder druk gezet, dat die moest sluiten.

Volgend jaar zijn er landelijke verkiezingen. Die zijn nu dus voor de bühne?

„Ik hoop van niet. Wij willen hier een politieke oplossing voor vinden. Daar zie ik ook kansen voor. Als de internationale gemeenschap meedoet, kan Hun Sen dit besluit laten terugdraaien en kunnen we alsnog meedoen.”

U wilt dat westerse landen Cambodja sancties opleggen om Hun Sen onder druk te zetten?

„Ja, ik ben voor gerichte sancties, om mee te beginnen. We moeten voorzichtig zijn, omdat economische sancties vaak het dagelijks leven van de gewone boeren raken. Dus het belangrijkste doelwit moet de bovenlaag van de regering zijn.”

Is China niet veel belangrijker voor Cambodja dan het Westen, als één van de grootste investeerders?

Hier kiest Mu Sochua haar woorden nog voorzichtiger dan ze al deed. Ze verwijst naar haar eerdere interviews. Bij de Engelstalige nieuwszender Al Jazeera zei ze dat „de medestanders en familie van Hun Sen hun vermogen in Frankrijk, de Verenigde Staten en Australië hebben gestald, niet in China”. „Ze volgen ook hun opleiding in het Westen, niet in China. Alleen het hoogste niveau gaat naar China.”

Zondag verruilt Mu Sochua Parijs voor Brussel, ze wil er met politici spreken over mogelijke sancties. Daarna reist ze verder naar Zweden, Thailand, en misschien Indonesië.

Heeft u enig idee wanneer u terug kunt naar Cambodja?

„Om daar in de gevangenis te belanden? Ik wil geen martelaar zijn, ik wil geen held zijn. Ik wil een democratie. Hun Sen is een dictator, geen democraat. Dit kan niet het einde van het verhaal zijn, we moeten van buitenaf doorvechten.”

    • Annemarie Kas