Straks staan zelfs calorieën vermeld op de menukaart

Wat eten we? Restaurants in de VS moeten vanaf volgend jaar verplicht calorieën gaan vermelden op de menukaart. Zou dat helpen?

Foto iStock

Quizvraag. Waar zitten meer calorieën in: een Big Mac met friet en frietsaus bij McDonald’s of een burrito met kip, salsa, bonen en guacamole van Chipotle? Antwoord: allebei evenveel. Min of meer dan, het scheelt minder dan een rijstwafel. De hamburger met frieten komt uit op 939 kilocalorieën, de burrito op 955.

En nee, natúúrlijk tellen niet alleen calorieën – zie guacamole: een portie van Chipotle bevat 230 calorieën. Vooral vet, maar grotendeels onverzadigd en dus gezond vet. En ook met vezels en vitamines. (Al heeft de avocado volgens voedingswetenschapper Martijn Katan tegenwoordig een te gezond imago, maar dat terzijde.)

Feit blijft dat de genoemde maaltijden best flink zijn. Met een medium cola erbij – ruim 150 calorieën – ga je al ruim over de 1.000 stuks. Dat is dus meer dan de helft van de 2.000 calorieën die vrouwen dagelijks wordt aangeraden. Bij mannen is het 2.500.

Niet iedereen vindt calorieën tellen sfeerverhogend, maar voor wie wél geïnteresseerd is, wordt het steeds makkelijker. Achterop de verpakking kijken kon al, maar vooral grote restaurant- en koffieketens geven tegenwoordig ook vaak openheid.

Bekijk ook de NRC-video over wat calorieën eigenlijk zijn.

En vanaf volgend jaar wordt dat in de Verenigde Staten zelfs verplicht voor ketens met meer dan twintig vestigingen. Zij moeten calorieën gaan vermelden op de menukaart. Het plan is onderdeel van de Affordable Care Act van voormalig president Obama en het ziet er niet naar uit dat Trump de maatregelen zal tegenhouden.

Verschillende bedrijven hebben dat wel geprobeerd. Zoals Amerikaanse bioscopen – waar een portie popcorn volgens persbureau Bloomberg tot wel 1.460 calorieën kan bevatten (een Big Mac-menu is er niets bij) – lobbyden hard tegen de aangekondigde verplichting. Maar er zijn ook Amerikaanse ketens die al wel meedoen, zoals McDonald’s, Chipotle en koffieketen Starbucks (grote latte met halfvolle melk: 190 calorieën. Donut erbij? 480 calorieën).

Het idee is natuurlijk dat consumenten beter nadenken over wat ze eten. Maar werkt het ook? Teleurstellend wellicht, maar een heel eenduidig antwoord is daar (nog) niet op. Wetenschappers zijn het er nog niet over eens en wanneer uit onderzoek wél blijkt dat mensen hun keuze aanpassen, gaat het vaak om een kleine daling in voedingswaarde.

Ook een belangrijke vraag: voor wie werkt het? Mensen die niets begrijpen van voedingswaarde zullen ook niet snel schrikken van een getal op een menukaart.

En toch zal deze maatregel volgens voorstanders wel degelijk invloed kunnen hebben op een veel grotere groep mensen dan alleen de calorieëntellers. Zij denken dat restaurants zelf aanpassingen zullen doen, nu ze verplicht openheid van zaken moeten geven.

In Seattle en New York, allebei voorlopers op het gebied van menuvoorschriften, leek dat al in de praktijk zichtbaar, schreef persbureau Reuters. Zo daalde het gemiddelde hoofdgerecht in de omgeving van Seattle bij een ketenrestaurant als Applebee’s (van gegrild vlees tot pasta) in 1,5 jaar met 73 calorieën, naar 977.

Oké, dat zijn dus drie rijstwafels, maar er zit beweging in.

    • Geertje Tuenter