SER: mbo’ers moeten beter op de toekomst worden voorbereid

Routinematig werk wordt overgenomen door moderne technologie. Toch zitten sectoren zoals de zorg juist met een groeiend tekort aan personeel.

Foto Koen van Weel/ANP

Leerlingen in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) moeten breder en flexibeler worden opgeleid. Anders lopen ze het risico niet mee te komen op de arbeidsmarkt, die door technologisering, robotisering, automatisering en verduurzaming snel aan het veranderen is. Daarvoor waarschuwt de Sociaal-Economische Raad (SER) in een advies dat vrijdag gepubliceerd wordt.

Werk is er wel, en de aansluiting op de arbeidsmarkt is nu “gemiddeld genomen goed”. De SER maakt zich vooral zorgen over mbo’ers met een opleiding niveau 2, de basisberoepsopleiding tot vakken zoals autospuiter of logistiek medewerker.

Meer routinematig werk dreigt overgenomen te worden door moderne technologie, terwijl sectoren zoals de installatiebranche, de bouw, de zorg en het onderwijs juist met een groeiend tekort aan vakmensen zitten. Hierdoor dreigen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt verder uit elkaar te groeien.

Lees ook: Aantal vacatures op mbo-niveau stijgt flink

Deze zomer bleek uit cijfers van de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs en Bedrijfsleven (SBB) en uitkeringsinstantie UWV dat bedrijven steeds meer behoefte hebben aan jongeren met een mbo-diploma. In het laatste kwartaal van 2016 nam het aantal vacatures ten opzichte van een jaar eerder met meer dan een kwart toe. Bijna de helft van de Nederlandse beroepsbevolking heeft volgens de SER een mbo-opleiding gevolgd.

‘Sterke leercultuur nodig’

Een snel veranderende arbeidsmarkt vraagt om werknemers die zich blijven ontwikkelen, stelt de SER. Daarmee kunnen de gaten die ontstaan opgevuld worden:

“Zeker voor middelbaar opgeleiden - en met name mbo niveau 2 opgeleiden - is de uitdaging groot om duurzaam inzetbaar te blijven op de toekomstige arbeidsmarkt. Regie voeren over de eigen loopbaan en tijdige bij-, op- of omscholing zijn daarvoor onmisbaar.”

Dat is ook de verantwoordelijkheid van mbo-opleidingen. Landelijk moet er een “sterke leercultuur” komen die ervoor zorgt dat mbo’ers zich blijven ontwikkelen.

Ook pleit de SER voor hogere eisen voor onderwijsinstellingen om opleidingen aan te bieden die aansluiten op de arbeidsmarkt. Studenten moeten verder duidelijk ingelicht worden over het toekomstperspectief van de studies.

Verstandig kiezen

Eerder deze week bleek uit onderzoek van Researchcentrum onderwijs en arbeidsmarkt dat studenten die het toekomstperspectief laten meewegen in de studiekeuze later tevredener zijn dan jongeren die kiezen wat ze leuk vinden. Ze hebben vaker werk, en krijgen een hoger uurloon.

Kiezen wat je leuk vindt is voor mbo’ers een slechte loopbaanstrategie
    • Christiaan Paauwe