Recensie

Roosegaarde eert Afsluitdijk met elegant licht

Daan Roosegaarde maakte een lichtkunstproject voor de Afsluitdijk. Duisternisliefhebbers hielden hun hart vast. Maar het resultaat is een ingetogen ode aan de art deco-elegantie van de sluistorens.

De sluistorens op de Afsluitdijk: de contouren lichten in het donker op als er licht op schijnt. Foto Studio Roosegaarde

Duisternisliefhebbers hielden hun hart vast bij het kunstproject ‘Icoon Afsluitdijk’: zou Daan Roosegaarde de diepzwarte nacht op de Afsluitdijk niet verstoren? Er kwam een petitie om de duisternis te behouden – die prompt werd ondertekend door Roosegaarde zelf.

Heeft hij woord gehouden?

Vooropgesteld: het is natuurlijk niet helemaal donker op de Afsluitdijk. Dit deel van de A7 is niet verlicht, maar er stralen wel autolampen en er reflecteren hectometerpaaltjes en verkeersborden.

Reflecterende belijning

Juist met dat al aanwezige licht speelt Roosegaarde. Op de zestig sluistorens aan het begin en einde van de dijk is reflecterende belijning aangebracht. Zijn de torens overdag helder wit, in het donker lichten de contouren op zodra er licht op schijnt, ze doemen in een strak ritme op uit de nacht. De kolossen krijgen daardoor niet alleen een elegante schoonheid - je ziet eindelijk dat ze in de jaren dertig in art-decostijl zijn gebouwd - het herinnert automobilisten er ook aan dat zij over een infrastructurele mijlpaal van wereldformaat rijden.

Studio Daan Roosegaarde

En zodra de auto voorbij is, is alles weer donker. Dit deel van het project, ‘Lichtpoort’, is al enige tijd te zien en is permanent. Sinds donderdagavond zijn er twee tijdelijke werken bij gekomen. Glowing Nature is vanaf de dijk zelf niet te zien, de installatie met levende, helder blauw lichtgevende algen is ondergebracht in het Kazemattenmuseum in het Friese Kornwerderzand. Zodra je daar de met plastic bedekte vloer oploopt, lichten acht miljard algen op.

Windvogels, drie energie opwekkende vliegers aan groen verlichte kabels, zweven achter de zeedijk aan de Noord-Hollandse kant bij Den Oever.

Noordwestelijke wind

Bij de opening was de wind noordwestelijk en hingen de vliegers hoog boven het wegdek. En nee, dat is geen lichtkermis: de drie ijle groene lijnen zijn pas zichtbaar vlak voordat je er langs komt. Wie 130 rijdt ziet ze maar net. Of het echt nodig was om de kabels een (natuurlijk zeer symbolisch) kleurtje te geven, is een andere vraag. Maar ze zullen zeker het zicht op de Melkweg, die halverwege de Afsluitdijk nog is te zien op heldere nachten, niet belemmeren.

Roelie Fopma is NRC-redacteur en woont in Friesland. Ze rijdt dagelijks over de Afsluitdijk.