Opinie

    • Mirjam de Winter

Piet

Het duurde even, maar ook Rotterdam gaat nu stap voor stap de traditionele Zwarte Piet uitkleden en afschminken. Als Sinterklaas vandaag aankomt bij het Willemsplein, zal de helft van zijn pieten egaal zwart (donkerbruin) zijn, de andere helft heeft alleen nog wat roetvegen. In 2019 zal 90 procent van het Rotterdamse pietenleger uit roetveeg-pieten bestaan, belooft de organisatie, maar over volledige afschaffing van de klassieke Zwarte Piet is kennelijk (nog) geen overeenstemming bereikt. Wel worden per direct oorbellen, kroeshaar en lippenstift afgeschaft. Het is een compromis tussen de organisatoren van de intocht en de Rotterdamse afro-gemeenschap, samengebracht door burgemeester Aboutaleb. De reacties uit de stad zijn voorspelbaar: de verdedigers van Zwarte Piet vinden het veel te ver gaan, de tegenstanders nog lang niet ver genoeg.

Interessanter is de kwestie waarom het in Rotterdam zo voorzichtig gaat en vooral waarom het hier zo lang duurde, terwijl andere grote gemeenten Zwarte Piet al eerder in de ban deden of zijn uiterlijk aanpasten. Het meest voor de hand liggende antwoord op die vraag moeten we zoeken bij het Sint Nicolaas Intocht Comité, dat bestaat uit vrijwilligers van het Rotterdams Studenten Corps. Allemaal witte corpsballen, stel ik me zo voor, die zoals bekend nogal aan tradities hangen. Terwijl organisaties van veel andere grote steden hun Pieten aanpasten of het toonaangevende Sinterklaasjournaal volgden, trokken deze jongens zich daar jarenlang blijkbaar niets van aan. En wie was er om hen op de vingers te tikken? De gemeente Rotterdam is mede-organisator van de Sinterklaasintocht, maar volgens de burgemeester was het niet aan de gemeente of de politiek om zich te bemoeien met het uiterlijk van Piet. De burgemeester beperkte zijn rol tot handhaving van de openbare orde – hij rekende tijdens de vorige intocht 197 activisten in.

Daar is hij nu – godzijdank! – van teruggekomen. Aboutaleb heeft Platform Rutu (roots in het Surinaams) gevraagd met het organiserende comité tot een compromis te komen. En een ‘wonder’ geschiedde: de jongens van de studentenvereniging raakten zo onder de indruk van de persoonlijke en emotionele verhalen van de platform-leden, dat ze overstag gingen. En de burgemeester zei tevreden: „Sommige ontwikkelingen zijn onvermijdelijk in een samenleving.”

Leefbaar Rotterdam reageerde woedend op de „solo-actie” van de burgemeester. De grootste partij in de gemeenteraad voerde jarenlang actie voor het behoud van Zwarte Piet en vindt dat naar de „gewone Rotterdammer” weer eens niet geluisterd is. De burgemeester had zich hier niet mee mogen bemoeien, vindt Leefbaar, want niet de politiek gaat hierover, maar de samenleving zelf. Opmerkelijk, want tegelijkertijd heeft de partij er zo’n beetje haar belangrijkste politieke thema van gemaakt. Leefbaar Rotterdam belooft de strijd voort te zetten en wil maar niet inzien dat sommige ontwikkelingen – zeker in een grote en diverse stad als Rotterdam – inderdaad onvermijdelijk zijn. En dat haar protest – en dat van de aanhang – vanzelf zal verstommen. Ook dat is een kwestie van tijd en uiteindelijk onvermijdelijk.

(@mirjamdewinter) is freelance journalist en stadsgids in Rotterdam.
    • Mirjam de Winter