Arbeidsmarktperspectief

Kiezen wat je leuk vindt is voor mbo’ers een slechte loopbaanstrategie

Jongeren die hun keuze mede afstemmen op de arbeidsmarkt hebben vaker werk dat beter aansluit bij de opleiding.

Leerlingen van het ROC van de opleiding techniek. Foto Lex van Lieshout/ANP

Jongeren die de kans op werk laten meewegen in hun studiekeuze zijn later tevredener over hun loopbaan dan jongeren die hoofdzakelijk kijken naar wat ze leuk vinden of denken te kunnen.

Dat blijkt uit een vrijdag uitgekomen onderzoek van het Researchcentrum onderwijs en arbeidsmarkt (ROA) onder geslaagden in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo). Jongeren die hun keuze mede afstemmen op de arbeidsmarkt hebben vaker werk, dat beter aansluit bij de opleiding. Ook krijgen ze een hoger uurloon dan anderen.

Volgens onderzoeker Didier Fouarge, hoogleraar arbeidseconomie aan de Universiteit Maastricht, zijn de kansen op de arbeidsmarkt geen vast onderdeel van de loopbaan- en oriëntatiebegeleiding op het mbo. „De aanbieders hebben geen tijd en geen expertise”, zegt hij. „Zij testen de persoonlijkheid en halen de interessegebieden naar voren. De studiekeuze is erg gericht op de vragen: wie ben ik en waar pas ik bij? Heel belangrijk, maar niet genoeg.”

Op sites als studiekeuze123 staan de kansen op de arbeidsmarkt aangegeven. Maar zeker voor jongeren uit een laagopgeleid milieu is de achterstand in informatie groot.

Veel jongeren kiezen opleidingen tot witteboordenberoepen. Maar daarin lopen ze volgens Fouarge het risico te worden weggeautomatiseerd. Dat geldt voor de populaire administratieve en financieel-economische opleidingen. Er blijft daarentegen een hardnekkig tekort aan bijvoorbeeld elektrotechnici.

Volgens het onderzoek van Fouarge zijn jongeren gevoeliger voor voorspellingen over „slechte” arbeidsmarktperspectieven dan voor positieve aanbevelingen. Fouarge: „Het is goed dat zelfontplooiing een rol speelt in de opleiding, maar het is een illusie om geheel te vertrouwen op de zelfsturing van het kind. In de trein hoorde ik laatst een conversatie van meisjes die voor huiswerk een A4'tje over zichzelf moesten schrijven. Ze kwamen niet verder dan drie tot vier regels.”