Cultuur

Interview

Interview

Foto Lars van den Brink

Nigella Lawson: ‘Guilty pleasures bestaan niet’

Ze kookt graag voor zichzelf, maar nog liever voor anderen. Maar wat zou Nigella Lawson koken voor Mark Rutte?

Als Theresa May bij Nigella Lawson zou aanbellen, gaat de deur niet open. „Oh nee, laten we politiek vermijden”, zegt ze afwerend als haar gevraagd wordt wat ze voor de Britse premier zou koken. Voor een eventuele schoondochter dan? Voor een nieuwe liefde? „Dat pad gaan we niet inslaan”, zegt ze stellig als ze in een hotel in Amsterdam, vlak voordat haar vliegtuig vertrekt, nog een half uurtje heeft om over haar nieuwe kookboek te vertellen.

Zeven jaar geleden kookte de beroemde televisiekok en kookboekenschrijfster thuis bij een NRC-redacteur. Haar leven zag er toen nog heel anders uit. Drie jaar later liep voor het oog van de natie haar huwelijk met kunstverzamelaar Charles Saatchi op de klippen. De voluptueuze ‘domestic goddess’ lijkt sindsdien wel gehalveerd. Haar „dijen van havermoutpap”, zoals ze ze in 2010 noemde, zijn nu (spelt)spaghettislierten. Haar „radiojaren” zijn op haar 57ste nog lang niet aangebroken, anders dan ze zeven jaar geleden dacht.

Goed. Theresa May en de nieuwe liefde druipen af. Yotam Ottolenghi belt aan. „Oh, ik ben altijd blij om Yotam te zien.” Als ze hem niet zou kennen, zou ze misschien nerveus zijn om voor haar Israëlisch-Britse collega te koken. „Maar zelfs als alles verbrandt, zal hij zeggen dat het geweldig is.” Al jaren steggelen ze over hoe smeuïg hummus moet zijn – Yotam wil zijn hummus „smoother” dan Nigella – en hoe gedetailleerd je een recept schrijft. Lawson vond het altijd onzin om anderen op te leggen hoeveel peterselie ze over hun mosselen strooien, „maar door de lange gesprekken met Yotam heb ik geleerd dat je heel precies moet zijn”. Geen snufjes, handjes of scheutjes, maar exacte aantallen eetlepels, grammen en deciliters.

Ze probeert zich te herinneren wat ze de laatste keer voor hem heeft gekookt. Misschien de pittig gekruide lam met aardappel en abrikoos. Wat ze hem ook zou kunnen voorzetten: de koriander-jalapeñosalsa met van die blauwe tortillachips. „En hoewel Yotam de koning van de merengue is, misschien toch de rozen-en-perenpavlova toe.” Een overdadige schuimtaart die met het rozenwater bijna een ode aan Ottolenghi lijkt.

Klopt het als we in haar nieuwe boek, Bij mij aan tafel, zien dat ze door de Israëlisch-Palestijnse recepten van Ottolenghi geïnspireerd is? De spruitjes? De granaatappel? „Ik gebruikte granaatappel lang voordat Yotam die uitvond!”

Op dezelfde golflengte

Dingdong! De bel. Het is Lawsons yogalerares. Ze mag aanschuiven. Zo’n drie jaar doet Lawson nu yoga. „Als je jong bent, doe je dat om op gewicht te blijven, op mijn leeftijd doe je yoga om überhaupt te kunnen bewegen.”

Als het zomer zou zijn, zou ze haar een paar salades voorzetten. Nu is het meer het seizoen voor een curry van flespompoen en zoete aardappel. Lawson is niet zo verslingerd aan yoga dat ze vanochtend in Amsterdam haar oefeningen heeft gedaan. „Maar mijn yogalerares gaf me één goed advies: meet your body where it is”. Met yoga is het een beetje zoals met koken. Het doel van koken is de maaltijd, iedereen moet tenslotte eten. „Maar de betekenis zit in het proces, in het koken zelf.”

Lawson heeft geen yoga nodig om zich beter te voelen. „Mijn lichaam en ik zitten behoorlijk op dezelfde golflengte. Dat is altijd zo geweest.” Dat betekent ook dat Lawson, zegt ze, nooit ingewikkeld over eten doet. „Mijn lichaam is een verfijnd instrument. Ik voel goed aan of het op enig moment meer behoefte heeft aan een ei of aan een grote kom cavolo nero.”

De yogalerares zal heus iets van haar gading vinden in het nieuwste boek van Lawson. Alle recepten zijn bovendien voorzien van stipjes die aangeven of ze vegetarisch, veganistisch, zuivel- of glutenvrij zijn. Maar Lawson zal nooit een health foodie worden. Haar recepten zijn troostend, zalvend, bevredigend. „In een taart zit suiker. Wil je geen suiker? Eet geen taart.” De avond voor wat voor Lawson het zoveelste interview in een non-stoppubliciteitsachtbaan is, praat ze twee uur in een theater in Amsterdam. „Er zijn geen guilty pleasures”, zegt ze daar. „Als je je schuldig voelt als je eet, heb je het niet verdiend. Eten moet altijd een pleasure zijn.”

Kippetje met tijm en citroen

Antonio Carluccio staat voor de deur. Bij wijze van spreken alweer, de kok die Engeland aan de Italiaanse keuken hielp, is onlangs overleden. Natuurlijk was hij welkom geweest, hoewel Lawson hem niet persoonlijk heeft gekend, hij is van een vroegere generatie televisiekoks. „Hij deed alpenboter in zijn koffie”, en dat was hem aan te zien.

„Ik weet niet of ik dapper genoeg zou zijn om pasta voor hem te koken, maar het zou in elk geval iets ouderwets, something comforting, zijn.” Van Carluccio leerde Lawson dat je kip een handje helpt door er een bouillonblokje in te stoppen voordat hij de oven in gaat. Als ze hem nog in haar keuken had mogen ontvangen, had ze een gegrild kippetje met tijm en citroen voorgezet, met een romige aardappelschotel. Of een groot stuk langzaam gegaard vlees met mosterd. En een vervaarlijke sticky toffeecake. Als hij die nog had aangekund.

Als je ouder wordt, beaamt Lawson, gaat je smaak achteruit, waardoor je de neiging krijgt „to oomph up the flavour” – pittiger, kruidiger, zouter. Aan de andere kant verandert ook je spijsvertering, merkt Lawson. „Je wordt meteen gestraft voor wat je niet zou moeten eten. Rauwe uien bijvoorbeeld, die verdraag ik echt niet meer. En vroeger kon ik me de hele avond te barsten eten. Daar ben ik mee gestopt. Mijn lichaam verdraagt het niet meer. Gelukkig verlies je vanzelf de belangstelling voor wat je darmen niet meer aankunnen.”

Mark Rutte. Er gaat bij Lawson geen belletje rinkelen. De alleenstaande, slanke… „Gaan we weer die kant op? Nee toch?” Lawson kijkt wanhopig naar haar assistent die haar moet behoeden voor impertinente vragen. Nee! We bedoelen: een vijftiger met een drukke baan die alleen woont. Toevallig de Nederlandse premier. Wat kookt Lawson voor hem. Of wat zou ze hem leren koken?

„Als je geen tijd hebt, heb je geld nodig. Als je geen geld hebt, heb je tijd nodig.”

Lawson zegt het vaker, als ze duidelijk wil maken dat iedereen kan koken, maar dat het helpt als je tijd of geld hebt.

Dierbaar ritueel

Lawson zou voor Mark Rutte misschien een spannend gekleurde curry maken. Maar hij kan voor zichzelf best een mooie lendebiefstuk met ansjovisroomsaus maken als hij laat thuiskomt (wel geld, geen tijd). Wat Lawson wil zeggen is: „We leven in een maatschappij waarin een aanzienlijk deel van de mensen alleen leeft. Dat is niet zielig of eenzaam. En het is heerlijk om voor jezelf te koken. Het is bovendien de beste manier om het te leren, je kunt het verpesten zonder dat iemand het ziet.”

Zoek je nog de juiste wijn bij dat lekkere gerecht? Harold Hamersma selecteerde de 100 lekkerste wijnen uit de supermarkt

Lawson vertelt over de tijd waarin haar eerste man kanker had en niet meer kon eten. „Het zou een negatief statement zijn geweest als ik niet voor mezelf was blijven koken.” Ze bleef koken en ze bleef eten. Omdat ze zich labiel voelt als ze een maaltijd overslaat, maar vooral ook omdat het ritueel haar zo dierbaar is. Aan tafel zitten, met een bord en bestek, met iets heerlijks, hoe simpel ook, dat je zelf hebt klaargemaakt.

Nigella Lawson, Bij mij aan tafel, het geluk van thuiskoken, uitgeverij Atlas Contact, 288 blz., 34,99 euro.