Recensie

Mooier dan modder, rednecks en racisme

In Mudbound huwt stadsmeisje Laura uit Memphis de stille, saaie katoenboer Henry omdat ze bang is als oude vrijster te eindigen. Warm krijgt ze het als ze met diens ondeugende broer Jamie danst. Op de boerderij in Mississippi voedt Laura haar twee dochters op in armoe en vijftig tinten modder. „Ik droom in bruin”, klaagt ze. Ze leert de lokale zeden kennen: Henry exploiteert zijn zwarte pachter Hap als een horige. En geeft nooit iets terug, want dat brengt ze maar op ideeën.

Is Henry’s racisme fantasieloze routine, zijn vader, een Ku Klux Klan-voorman, pist verbeten azijn over „them niggers”. Pappy, een kreukelzone van haat, is een prachtige bijrol van Jonathan Banks, doorgebroken als zware jongen Mike in hitserie Breaking Bad. Een van vele mooie rollen: in Mudbound, in januari een hit op het Sundance-festival, hebben personages de tijd om reliëf te krijgen. Het is een episch melodrama, ouderwets in de goede zin van het woord: met sjiek camerawerk en een script dat de suspense geduldig opvoert richting nagelbijtende finale.

Vertelstem is soms Laura, gedwee, maar tot op zekere hoogte. En dan weer de zwarte pachter Hap en diens vrouw Florence, die weten dat ze de dagelijkse vernederingen met geforceerde lach en gekromde rug moeten dragen. „Vechten is zinloos”, leert Hap zijn zoon Ronsel. „Ze winnen toch.”

Dan komt de Tweede Wereldoorlog, de grote gelijkmaker. Henry’s broer Jamie wordt piloot, Ronsel tankchauffeur; beide keren gehavend én gesterkt van het slagveld terug en aarden niet meer in hun achterlijke rivierdelta. Jamie zuipt zijn PTSS weg, Ronsel werd ‘uppity’ van de bevrijde witte Europeanen die bloemen naar hem gooiden en zijn affaires met Franse en Duitse vrouwen. Dat laatste kan de lokale KKK beter niet ter ore komen: daar is rasvermenging immers een halsmisdaad. Jamie en Ronsel doen al iets ongehoords: ze sluiten vriendschap.

Mudbound van de zwarte, vrouwelijke regisseur Dees Rees, toont een verkrampt Mississippi op de drempel van de burgerrechtenstrijd. Netflix bezorgt deze film waarschijnlijk een veel groter publiek dan de bioscoop. Want na het succes van 12 Years a Slave en Selma trekt serieus drama over de Amerikaanse erfzonde van slavernij, racisme en segregatie momenteel lege zalen: zie het floppen van The Free State of Jones, Loving en Detroit. Racisme laat zich momenteel beter aankaarten via (horror)komedies als Hidden Figures en Get Out.

Eerlijk gezegd: ook ik zag op tegen Mudbound, een titel die al niet vrolijk stemt. Zware kost, twee uur en een kwartier modder, rednecks en racisme. Ten onrechte: dit drama neemt zijn tijd, maar sleept je dan mee.

    • Coen van Zwol