'Homofoob' Australië stemt voor homohuwelijk

Gelijke rechten

Nu het merendeel van de bevolking voor stemt, is de weg vrij voor de legalisering van het homohuwelijk.

Ontlading bij de bezoekers van een café in het centrum van Sydney, nadat de uitslag bekend is gemaakt van de peiling over het homohuwelijk. Foto Steven Saphoe/Reuters

Opeens is het doodstil in het Stonewall Hotel, het bekendste homocafé van Sydney. Meer dan honderd gasten kijken naar een van de tv-schermen waarop David Kalisch te zien en te horen is. De belangrijkste statisticus van Australië is gortdroog en toch luisteren de dragqueens aan de bar ademloos naar zijn verhaal. Dan vallen eindelijk de woorden waar iedereen op zit te wachten: 61,6 procent van de Australiërs is voor een homohuwelijk. Gejuich, geschreeuw, iedereen valt elkaar in de armen en gaat aan de champagne. Verderop staat een vrouw stilletjes te huilen van geluk. Terwijl ze de doorgelopen mascara van haar gezicht veegt, nipt ze aan haar glas champagne.

Twee maanden geleden kregen alle 16 miljoen stemgerechtigde Australiërs een stembiljet in de bus met de vraag of ze willen dat het homohuwelijk wordt ingevoerd. De postpeiling werd georganiseerd door de conservatieve regering van Malcolm Turnbull. Meer dan 12,7 miljoen mensen stuurden het formulier terug.

De postpeiling bevestigt wat peilingen al jaren laten zien: ongeveer 60 procent van de Australiërs is voor het homohuwelijk. Dat het er ondanks die brede steun nog niet van is gekomen, ligt aan de conservatieve krachten in de Australische politiek.

Onder aanvoering van oud-premier Tony Abbott wordt alles geprobeerd om invoering tegen te houden, of in ieder geval zo lang mogelijk te vertragen. De gematigde Turnbull moet luisteren naar de rechterflank binnen zijn partij, omdat hij zich geen serieuze problemen kan veroorloven. Zijn regering is gekozen met een meerderheid van slechts één zetel.

Eerste stap naar polygamie

Voor- en tegenstanders voerden een vergiftigde campagne. Al op de eerste dag stelde oud-speaker van het Huis van Afgevaardigden Bronwyn Bishop dat de invoering van het homohuwelijk een eerste stap was op weg naar polygamie, bestialiteit en het vermoorden van gehandicapte kinderen. Bezorgde moeders vroegen zich in tv-commercials af of hun zonen straks in rok naar school zouden gaan en of ze daar verplicht zouden moeten leren over homoseksualiteit.

Ook de voorstanders lieten zich niet onbetuigd. Cella White, de vrouw die zich zorgen maakte over haar zoon in een rok, ontving via Facebook zoveel beledigingen dat ze haar account sloot. Voor veel nee-stemmers is dat een teken dat de politieke correctheid te ver is doorgeschoten. Ze willen zich niet het zwijgen laten opleggen of worden weggezet als homofoob omdat ze vinden dat het huwelijk is voorbehouden aan man en vrouw.

Het nee-kamp leunt sterk op het behoud van christelijke waarden. Bij de laatste volkstelling identificeerde 52 procent zich als christen, maar de meeste mensen gaan minder dan eens per maand naar de kerk. De christelijke politiek is vooral gericht op sociaal conservatisme, vaak in negatieve termen: tegen islamisering en politieke correctheid, gekoppeld aan een gevoel dat christelijke waarden belangrijk zijn voor de Australische identiteit. Niet voor niets verbreedde Abbott zijn campagneboodschap en stelde hij dat christelijke waarden onder druk staan. Wie vond dat politieke correctheid te ver was doorgeschoten moest vooral nee stemmen.

Hand in hand

„Australia is in essentie nog altijd een homofoob land”, verzucht Steve Farnham. Hij drinkt samen met zijn partner Neil een kop koffie. Beiden zijn afkomstig uit kleinere gemeenschappen en ze trokken naar Sydney omdat ze in de grote stad zichzelf kunnen zijn. Ze zijn al 26 jaar samen, maar voelen zich nog altijd tweederangs burgers. Zo durft Neil zijn moeder niet te vragen of ze heeft gestemd, bang voor haar antwoord. Wel vinden ze dat er in de afgelopen jaren veel is veranderd. In de binnenstad van Sydney lopen Steven en Neil tegenwoordig hand in hand. Daarbuiten laten ze dat wel uit hun hoofd.

Malcolm Turnbull beloofde dat er nog voor de kerst een wetsvoorstel zou liggen als Australië zich voor het homohuwelijk zou uitspreken. Een paar uur na de uitslag werd dat voorstel al aan de senaat gepresenteerd. Als alles meezit kan het nog dit jaar door beide kamers zijn bekrachtigd, al hebben verschillende parlementariërs aangedrongen op aanpassingen, bijvoorbeeld om trouwambtenaren de mogelijkheid te geven op religieuze gronden te weigeren homohuwelijken te sluiten.

Op z’n vroegst kunnen de eerste huwelijken in februari gesloten worden. Een pikant koppel deed vast een aankondiging. De zus van Tony Abbott, leider van het nee-kamp, is al jaren samen met haar vriendin en wil zo snel mogelijk trouwen. Ook haar broer, de belangrijkste tegenstander van het homohuwelijk, is van harte welkom op het feest.

Het nationale Hooggerechtshof keurde in 2013 een wet af die was aangenomen in de Australische hoofdstad Canberra waarmee homostellen in het huwelijk mochten treden.