Gemeenteraad Rotterdam wil af van steenkool in de haven

Klimaatverandering De Rotterdamse gemeenteraad eist snelle afbouw van de steenkolenoverslag, juist nu het Havenbedrijf op het punt staat een langjarig contract te verlengen.

Kolenopslag in de Rotterdamse haven op de Maasvlakte. Foto Flip Franssen/HH

De Rotterdamse haven moet zo snel mogelijk af van de vervuilende steenkolen-overslag. Dat vindt de gemeenteraad van Rotterdam, die dinsdagavond een motie heeft aangenomen om de afbouw van de kolenoverslag te bespoedigen.

PvdA, D66, CDA, NIDA, Partij voor de Dieren, ChristenUnie en SP stemden voor de motie die door GroenLinks was ingediend. Als het aan opsteller Arno Bonte (raadslid van Groenlinks) ligt, stelt wethouder Adriaan Visser (D66, Economie) in samenwerking met het Havenbedrijf Rotterdam zo snel mogelijk een plan op om een vlotte afbouw van de kolenoverslag vorm te geven. Alleen zo kan de haven bijdragen aan de uitvoering van de afspraken die zijn vastgelegd in het klimaatakkoord van Parijs, zegt Bonte. Volgens die afspraken moet de economie in 2050 nagenoeg CO2-neutraal zijn.

De eis van de Rotterdamse gemeenteraad komt op een moeilijk moment voor het Havenbedrijf. Het 25-jarige huurcontract van het bedrijf dat de kolenoverslag doet, Europees Massagoed Overslagbedrijf (EMO), loopt komende zomer af. Het Havenbedrijf wil de overeenkomst verlengen, een voornemen dat Bonte „onbestaanbaar” noemt in het licht van het klimaatakkoord.

In een aantal artikelen belichtte NRC eerder dit jaar de energietransitie in de Rotterdamse haven. Lees ook: Haven neemt al afscheid van steenkool

Het Havenbedrijf ziet dat anders. „Wij zien op dit moment geen aanleiding het contract niet te verlengen”, zegt woordvoerder Sjaak Poppe. De gemeente Rotterdam heeft geen directe zeggenschap over huurcontracten van het Havenbedrijf. Wel kan ze als grootaandeelhouder druk uitoefenen op de directie.

Poppe benadrukt echter dat de Rotterdamse haven de Parijse klimaatafspraken óók onderschrijft en bovendien de uitstoot van CO2 „drastisch” wil terugdringen, maar het Havenbedrijf „kijkt verder dan de situatie in Rotterdam”.

We kunnen natuurlijk zeggen: haal die kolen maar via Hamburg of Antwerpen. Maar dan vindt de vervuiling daar plaats

Woordvoerder Havenbedrijf

Duits staal

Volgens Poppe gaat 85 procent van de kolen die in Rotterdam binnenkomen naar Duitsland. Grofweg de helft daarvan is bestemd voor kolencentrales, de andere helft voor de staal-industrie in het Ruhrgebied. Voor staalproductie heb je – in ieder geval op dit moment – kolen nodig, zegt de woordvoerder.

Poppe: „We kunnen natuurlijk zeggen: haal die kolen maar via Hamburg of Antwerpen. Maar wat schieten we daarmee op? Dan vindt de vervuiling daar plaats.” Hij wijst erop dat er 380 mensen werken op de Maasvlakte bij EMO, eigendom van investeringsmaatschappij HES.

GroenLinks-raadslid Bonte gaat niet mee in die redenering. Volgens hem is het juist aan Rotterdam als „belangrijke schakel” om het goede voorbeeld te geven.

Rotterdam is sinds jaar en dag de belangrijkste kolenhaven van Europa. In 2016 bedroeg de totale kolenoverslag 28,4 miljoen ton. Dat was ongeveer 6 procent van de totale overslag in de Rotterdamse haven. Behalve de overslag staat ook de energieopwekking uit kolen in Nederland onder druk. Deze zomer nog sloten twee kolencentrales in de Rotterdamse haven.