Derde Kamerdebat over dividend levert oppositie niets op

Dividendbelasting

Premier Rutte kwam nu wel met rapporten om de afschaffing van de dividendbelasting te verdedigen. Er zijn bedrijven met geld in kas om een „heel AEX-bedrijf” te kopen.

Premier Mark Rutte tijdens het debat over het afschaffen van de dividendbelasting. Foto Bart Maat / ANP

Is het afschaffen van de dividendbelasting een schimmig en slecht onderbouwd besluit geweest aan de formatietafel van het nieuwe kabinet? Of het broodnodige antwoord op een serieuze bedreiging van de Nederlandse economie? Dat was, kort samengevat, de tegenstelling in het derde grote debat in korte tijd over een belastingmaatregel waarvan, volgens D66-leider Alexander Pechtold, „een paar weken geleden nog helemaal niemand gehoord had”.

Premier Rutte had z’n huiswerk dit keer gedaan om de meest omstreden maatregel uit het kersverse regeerakkoord doorwrochter te verdedigen. Zo wist hij anders dan twee weken geleden dit keer wél onderzoeksrapporten en economen te citeren die het schrappen van de dividendbelasting een goed idee vinden. Volgens GroenLinks-leider Jesse Klaver was dat maar „een schamel lijstje”.

Lees ook: Het eerste explosieve dossier voor het kabinet

De vier coalitiepartners VVD, CDA, D66 en ChristenUnie hadden duidelijk een gezamenlijke verdedigingslinie afgesproken – ook dat was een verschil met de eerste twee debatten. Hun belangrijkste argument: de Nederlandse economie is kwetsbaar voor internationale ontwikkelingen als de Brexit, een superlage rente en agressieve aandeelhouders. Rutte: „Er zijn bedrijven die over een kas beschikken waarmee je een heel AEX-bedrijf kunt kopen.” Hij verwees naar recente overnamedreigingen van AkzoNobel, Unilever en PostNL. Het schrappen van de dividendbelasting kan deze bedrijven betere bescherming bieden, zegt het kabinet.

‘Een beter plan’

De oppositie wilde meer weten over de bredere effecten voor de Nederlandse economie. Maar de suggestie om op voorstel van PvdA-leider Asscher met „een beter plan” te komen, wees de coalitie af. D66-leider Pechtold vreest dat „twijfel zaaien over juist deze maatregel de komende weken en maanden zou kunnen betekenen dat wat we ermee beogen teniet wordt gedaan.” Levensmiddelenconcern Unilever wil mogelijk af van het dubbele hoofdkantoor en zal nog voor het einde van het jaar een keuze maken tussen Londen en Rotterdam.

Voor de oppositie is het schermen met het verlies van hoofdkantoren „bangmakerij” en blijft de maatregel een geschenk van 1,4 miljard euro voor buitenlandse beleggers en buitenlandse belastingdiensten. Asscher noemt de motivatie een „ingebeelde dreiging waar dit medicijn niet tegen helpt”.

De linkse oppositie probeerde nog om eventuele notities die tijdens de formatie waren besproken over de dividendbelasting boven tafel te krijgen. Premier Rutte weigerde dat fel, met een beroep op de vrijheid van gedachtenvorming tijdens de onderhandelingen. Bovendien heeft hij al ruim 1.400 documenten uit het formatie-archief naar de Tweede Kamer gestuurd. Daarin kwam het woord ‘dividendbelasting’ volgens Klaver nauwelijks voor.

Vooralsnog heeft het debat niets opgeleverd: de oppositie blijft boos en het regeerakkoord overeind. Maar de discussie is nog lang niet afgerond. Er komt nog een hoorzitting met deskundigen en bedrijven. En het wetsvoorstel moet nog worden ingediend. Dat duurt al gauw een jaar.

    • Marike Stellinga
    • Philip de Witt Wijnen