Onderzoek seksuele intimidatie naar Deense filmproducer Peter Aalbaek Jensen

#MeToo

Een oud-directeur van Zentropa, het succesvolle filmbedrijf van Lars von Trier, wordt in Deense kranten beschuldigd van seksuele intimidatie. Justitie is een onderzoek begonnen.

Filmproducent Peter Aalbaek Jensen. Foto Ullstein Bild

Ook Denemarken is in de ban van #MeToo. De autoriteiten zijn een onderzoek begonnen naar de werkcultuur binnen Zentropa, de Deense filmstudio van Lars von Trier. Daar heerst volgens employees en oud-medewerkers een klimaat van systematische seksuele intimidatie, vernedering en treiteren, zo schreven eerder de dagbladen Politiken en Informatíon. De Deense justitie is een onderzoek begonnen.

Hoofdschuldige zou filmproducer en oud-directeur Peter Aalbaek Jensen zijn, die net als Von Trier een kwart van de aandelen van Zentropa bezit en nog altijd veel invloed heeft op de gang van zaken. In ‘Film City’ bij de Kopenhaagse wijk Avedore zou hij een despotisch klimaat cultiveren, met name voor jonge vrouwelijke stagiairs („kleintjes”) met een driejarig leercontract.

Von Trier en Aalbaek Jensen laten zich graag voorstaan op de creatieve, harde en politiek incorrecte cultuur binnen Zentropa. Zo vertelde Aalbaek NRC in 2013 over Zentropa’s nevenverdienste als pornoproducer: „Het is mooi als tussen die toneelschoolacteurs in de kantine opeens acht pornosterren in badjas zitten. Of vier homopornoacteurs in nazi-uniform met rode strepen op de huid, want we deden graag aan sadomasochisme bij Zentropa.”

Dat blijkt te kloppen. Zo deelde Aalbaek Jensen volgens Politiken op een Kerstfeest prijzen uit voor de stagiair die het snelst stripte of het langste schaamhaar had. Stagiairs kneep hij in hun borsten en legde hij bij elke fout straf op: ofwel billenkoek, ofwel de stal van zijn buitenhuis schoonmaken. Ook liet hij een stagiair tepelklemmen kopen en zijn varkens vaccineren.

Aanbeden leider

Peter Ahlén, werkzaam bij Zentropa’s verkoopafdeling Trustnordisk, erkent in de krant Informatíon dat een pak voor de bips als straf schering en inslag is. Hijzelf mocht als homo een tijdje de mannen disciplineren, terwijl Aalbaek Jensen zich over de vrouwen ontfermde. Veel stagiairs zagen daar de humor wel van in, aldus Ahlén. „Het speelt met dat komische cliché van de oude man die meisjes billenkoek geeft, en de homo de jongens, terwijl ze daar zelf heel opgewonden van worden.”

Anderen zagen het naar eigen zeggen als diep vernederend, maar durfden zich er niet aan te onttrekken uit carrière-overwegingen. Als productiehuis van ondermeer Lars von Trier, Thomas Vinterberg en Susanne Bierman geldt Zentropa al twintig jaar lang als het hart van de succesvolle Deense film- en televisiesector.

Aalbaek Jensen ontkent de aantijgingen niet, maar stelt in Politiken dat niet vernedering maar het verkennen van de grenzen der betamelijkheid hem boeit. De vraag is volgens hem niet of hij zich misdraagt, maar of hij desondanks een aanbeden leider is. „En dat ben ik.”

Op de Deense radio beloofde hij strijdlustig billenkoek te vervangen door een straf zo vreselijk dat stagiairs „hem straks om billenkoek komen smeken”. Maar wegwuiven lijkt niet langer een optie nu een Deense vakbond spreekt van „misselijkmakende praktijken”, de arbeidsinspectie een onderzoek opent en het management van Zentropa Aalbaek Jensen vraagt zijn handen thuis te houden.

Björk

Schrijver Anne Mette Lundtofte, die een jaar lang stagiair was, schreef al in 2013 over deze „alternatieve cultuur” in haar boek over Zentropa. In de praktijk komt het neer op „ouderwetse patriarchale onderdrukking”.

Maar dat was ver voor het tijdperk van #MeToo. In dat kader raakte ook regisseur Lars von Trier zelf vorige maand al in opspraak, toen zangeres Björk hem betichtte van seksuele intimidatie op de set van musical Dancer in the Dark, die in 2000 de Gouden Palm won in Cannes. Die filmset was al berucht om de slaande ruzies tussen Von Trier en Björk, die geen contract tekende, en soms straffeloos de set verliet - volgens actrice Catherine Deneuve was Björk eenmaal zo over haar toeren dat ze haar kostuum gedeeltelijk opat. Maar Von Triers getroebleerde relaties met actrices zijn al lang legendarisch. Peter Aalbaek Jensen zei over Björk: „Die vrouw was sterker dan Lars, ik en onze hele bedrijf samen.”