Column

Omtzigtgate kan de coalitie ook helpen

De Haagse Stemming Vandaag is dag 20 van kabinet-Rutte III. Schrijf je in om deze als nieuwsbrief per mail te ontvangen.

Pieter Omtzigt heeft spijt betuigd, maar Buma wil zijn positie nog in de fractie bespreken. De steun voor referenda is afgenomen, maar is onder kiezers nog steeds hoger dan onder politici. En oud-PvdA-bewindslieden komen makkelijk aan de bak.

SPIJT: Sybrand Buma liet het gisteren nog boven de markt hangen. Of Pieter Omtzigt door kan als Kamerlid van het CDA? Over diens “fout” zou “de fractie eerst intern moeten spreken”, aldus de voorman. Maar Omtzigt zelf was er even later, zichtbaar aangeslagen, stellig over. “Natuurlijk” zal hij zijn zetel behouden en bij de CDA-fractie blijven. Hij voert alleen voorlopig niet meer het woord over MH17, nadat hij een Oekraïense nepgetuige had gesouffleerd op een bijeenkomst met nabestaanden. Dit was niet zijn bedoeling en hij heeft “spijt”. Omtzigt ontkent dat hij wist dat de man in kwestie zelf geen getuige was van de vliegramp en dat diens verklaring al bekend was bij het onderzoeksteam naar MH17, terwijl NRC geluidsopnames heeft van een gesprek voor de bijeenkomst waarin hem dit is verteld en hij het lijkt te begrijpen.

Zetel: De afgelopen dagen werd wel gespeculeerd dat Omtzigt er met zijn (76ste) zetel vandoor zou gaan. Hoewel Omtzigt het Buma en zijn voorgangers regelmatig lastig heeft gemaakt, geloof ik niet dat er twijfel bestaat over zijn loyaliteit aan het CDA. Behalve als de partij zijn spijtbetuiging echt niet gelooft, is het zelfs mogelijk dat zijn blunder de stabiliteit van de coalitie helpt in plaats van schaadt. Omtzigt kan premier Rutte niet meer bestoken met twijfels over de waarachtigheid van het MH17-onderzoek. Ook op andere terreinen heeft de “beroepsdwarsligger met vele online fans” aan geloofwaardigheid ingeboet. Al zal hij zich uiteraard niet volledig laten kooien.

Column: Zoals politiek columnist Tom-Jan Meeus schrijft, is Omtzigt geen “Poetin-adept”. Hij is uiterst kritisch over mensenrechtenschendingen in Rusland. Terwijl anderen, opinieleiders en politici, een weerstand tegen de globalisering combineren met een liefde voor open grenzen voor Poetins opvattingen – “voor zijn desinformatie, zijn hackers, zijn anti-EU-campagne”.

REFEREXIT: Morgen debuteert Kajsa Ollongren in de Tweede Kamer, met de behandeling van haar begroting Binnenlandse Zaken. Ze wil het zelf graag hebben over Russische inmenging en de verspreiding van nepnieuws, maar zal zich ook moeten verantwoorden voor het afschaffen van het raadgevend referendum. Dat heeft D66 in de formatie weggegeven in ruil voor een - mogelijk ooit - gekozen burgemeester en voor inspraak in het beheer van speeltuinen. De vraag blijft vooral of het kabinet een referendum over het referendum zal toestaan, of dat de volksraadpleging over de ‘sleepwet’ de laatste is. Cijfers uit het nog niet gepubliceerde Nationaal Kiezersonderzoek tonen overigens dat nog steeds een meerderheid van de bevolking (56,8 procent) voor referenda is. Maar de steun is tussen 2012 en 2017 (lees: sinds het Oekraïnereferendum) wel afgenomen.

ARBEID: Martin van Rijn bevestigde gisteren wat in mei in NRC stond: hij wordt bestuursvoorzitter van het Haagse fusieziekenhuis Reinier Haga Groep. Ook Ronald Plasterk heeft al een nieuwe baan. De bioloog wordt chief scientific officer bij het Nederlandse bedrijf Mytomorrows, dat experimentele medicijnen beschikbaar stelt voor ernstig zieke patiënten.

WAT WIJ VOLGEN: Het wordt ouderwets posten bij de fractiekamer van het CDA vandaag. Verder begint vanmiddag de behandeling van de begroting Buitenlandse Zaken, met de uit Brussel teruggekeerde Halbe Zijlstra.

QUOTE VAN DE DAG:

“De vraag is of ze daarmee wegkomen: juridisch, politiek en vooral maatschappelijk.”

Hoogleraar politicologie Frank Hendriks in NRC over het achterdeurtje dat het kabinet heeft om een referendum over het afschaffen van het referendum te blokkeren.