‘Niet alle digitale beursgangen zijn slecht’

Blockchain Ondernemers zijn boos over de waarschuwing van AFM voor initial coin offerings (ICO’s). Niet alle aanbieders zijn oplichters, zeggen zij.

De koers van diverse digitale munten Screenshot coinmarketcap.io

„De AFM heeft de klok horen luiden maar weet niet waar de klepel hangt. Op deze manier worden eerlijke ondernemers op één hoop gegooid met oplichters.” De Amsterdamse blockchain-ondernemers Rick Schmitz en Arnold Daniels waren maandag nogal verbaasd over het bericht dat de Autoriteit Financiële Markten een waarschuwing deed uitgaan over initial coin offerings (ICO’s): een soort crowdfunding door middel van digitale munteenheden. Consumenten kunnen beter niet investeren in die ICO’s omdat die op allerlei manieren oplichting in de hand kunnen werken, vindt de AFM.

Brand je vingers niet aan de beursgang van weer een digitale munt, waarschuwen toezichthouders. Waarom niet? Lees ook: Na de dotcom-koorts volgt de crypto-manie

Ook op bitcoinfora en sociale media klonk verbazing door over de harde waarschuwing van de financiële toezichthouder. Schmitz (33) en Daniels (36) werken bij de Amsterdamse start-up LegalThings en bereiden een ICO voor die 1 december moet starten. „Daar gaan we gewoon mee door.”

LegalThings bestaat sinds 2014 en biedt diverse juridische diensten aan via een blockchain. Blockchain is een technologie waarmee transacties niet meer in een databank hoeven worden opgeslagen, maar door een verspreid netwerk van computers kunnen worden geregistreerd. LegalThings ontwikkelt bijvoorbeeld diensten om gevonden voorwerpen op een veilige manier te registreren, en om inbeslagnames van goederen op een andere manier bij te houden.

Door een nieuwe digitale munt te creëren (de LegalThingsOne) en die te verkopen aan geïnteresseerde investeerders hopen ze 1,4 miljoen euro op te halen om hun bedrijf te laten groeien. In ruil voor zo’n digitale munt krijgt de koper opslagruimte van LegalThings en krijgt hij toegang tot specialistische diensten.

Nadat de munt is uitgegeven, kunnen ze verhandeld worden, en tot nu toe stegen veel nieuwe digitale munten enorm in waarde: soms met duizenden procenten. Dat maakt ICO’s ook een doelwit van speculanten.

Miljarden euro’s

Honderden bedrijven halen de laatste maanden op deze manier in totaal miljarden euro’s op. Het succes van deze ICO’s (ook wel token sales genoemd) is zo groot dat volgens sommige schattingen startende bedrijven inmiddels meer geld ophalen op deze manier dan via banken of traditionele investeerders. Niet voor niets schreeuwen banken de laatste tijd moord en brand over de noodzaak van meer regulering en toezicht – iets wat ze in hun eigen sector vaak juist weten te voorkomen.

Maar ook vanuit het oogpunt van consumentenbescherming is voor strengere regels wat te zeggen. Veel ICO-bedrijven halen geld op met zeer vage, of ronduit frauduleuze plannen. Er is geen enkel centraal toezicht op deze manier van geld ophalen.

„Dat trekt veel cowboys aan”, erkennen ook Schmitz en Daniels. Zelfs de oprichter van één van de belangrijkste digitale munten van het moment, Ethereum, waarschuwde onlangs voor oplichtingspraktijken en een ICO-zeepbel. Er zijn digitale beursgangen geweest waarbij investeerders nooit meer wat hoorden van de bedrijven waar ze geld in staken.

Volgens de AFM zijn de risico’s zo groot dat particulieren maar beter helemaal weg kunnen blijven. „Dat is veel te simpel gesteld,” zegt Schmitz. „Nederland heeft de ambitie om voorop te lopen met blockchain, maar op deze manier komt daarvan niets terecht.” Hij vindt de waarschuwing van de AFM veel te absoluut, en wijst op het feit dat toezichthouders in de Verenigde Staten veel specifieker zijn. Daar bieden toezichthouders bijvoorbeeld een checklist met zaken waarop investeerders moeten letten. „Dan kunnen investeerders een betere afweging maken. Maar dan kunnen eerlijke ondernemers wel gebruik blijven maken van deze nieuwe manier van geld ophalen.”