Economie blijft groeien, maar niet meer in recordtempo

In het derde kwartaal bedroeg de groei 0,4 procent. Dat is minder dan de uitzonderlijk hoge 1,5 procent in het tweede kwartaal.

Foto Remko de Waal/ANP

De Nederlandse economie is ook in het derde kwartaal van 2017 gegroeid. Het bruto binnenlands product (bbp) nam met 0,4 procent toe ten opzichte van een kwartaal eerder. Dat is minder dan in het tweede kwartaal, toen de economie groeide met een uitzonderlijke 1,5 procent.

Dat blijkt uit de economische kwartaalcijfers die dinsdagmorgen zijn gepresenteerd door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Met 0,4 procent zit het groeicijfer van de afgelopen drie maanden weer op de trend van vóór het tweede kwartaal. Van januari tot en met maart dit jaar groeide het bbp bijvoorbeeld met 0,6 procent.

In totaal houdt de economische groei nu veertien aaneengesloten kwartalen aan. In vergelijking met het derde kwartaal van vorig jaar nam de economie met 3 procent in omvang toe.

De groei van 1,5 procent in het tweede kwartaal was de hoogste van deze eeuw. Volgens hoofdeconoom van het CBS Peter Hein van Mulligen is het haast onvermijdelijk dat de groei na zo’n recordcijfer weer ietwat afzwakt.

“Zo’n groei zie je maar eens in de tien jaar. Dus dat het daarna dan weer iets minder gaat, is niet zo gek.”

Een uitschieter als die in het tweede kwartaal is in feite een soort toevalstreffer, zegt Van Mulligen. “Als de economie groeit, en allerlei factoren zitten ineens mee, kan dat zo’n sterk groeicijfer opleveren.”

Ook zonder zo’n toevalstreffer was de groei in het derde kwartaal volgens het CBS “breed gedragen”. Volgens het statistiekbureau deden bedrijven meer investeringen, gaven consumenten meer geld uit en verkochten Nederlandse ondernemingen meer producten aan het buitenland.

Export groeit sterker

De uitgaven van consumenten namen met 2,5 procent toe ten opzichte van vorig jaar. Dat is de sterkste stijging in tien jaar tijd. Nederlanders kochten meer elektrische apparaten en kleding. Ook gaven ze meer geld uit aan de inrichting van hun huis. Bedrijven verhoogden hun uitgaven eveneens.

Ook het exportcijfer groeide sterker dan in de eerste twee kwartalen. Het lag het afgelopen kwartaal 6 procent hoger dan in het derde kwartaal van vorig jaar. Bedrijven verkochten met name meer machines, apparaten, chemische producten en auto’s aan het buitenland.

Na de grote uitschieter van het tweede kwartaal zat de economische groei in Nederland tussen juli en oktober weer op het niveau van de omringende landen. Het Verenigd Koninkrijk kende ook een groei van 0,4 procent. De Belgische economie deed het met een groei van 0,3 procent iets minder goed. Duitsland (0,8) procent en Frankrijk (0,5) presteerden juist wat beter.

Arbeidsmarkt in de lift

In het derde kwartaal wisten meer mensen aan werk te komen. Van juli tot en met september kwamen er volgens het CBS 51.000 banen voor werknemers en zelfstandigen bij. In de kwartalen daarvoor kwamen er ongeveer evenveel banen bij, zodat er eind september 223.000 meer banen waren dan een jaar eerder. Vooral bij uitzendbureau’s, in de horeca, de vervoerssector, de handel en in de zorg kwam meer werk beschikbaar.

Terwijl het aantal banen toenam, daalde het aantal werklozen. In het derde kwartaal waren dat er 25.000 minder dan een kwartaal eerder. 4,7 procent van de beroepsbevolking zat zonder werk, terwijl dat drie maanden voorheen nog 5 procent was.

Dat er minder werklozen zijn voor meer banen, zorgt er volgens het CBS voor dat werkzoekenden een sterkere onderhandelingspositie krijgen. Zo ondervinden ze minder concurrentie bij het solliciteren. Gemiddeld reageren er op iedere vacature nu twee mensen. Op het hoogtepunt van de crisis waren dat er meer dan zeven.

Werkgevers zijn nu ook geneigd sneller een vast contract aan te bieden, zegt Van Mulligen.

“Er is een beweging naar vaste banen toe. De arbeidsmarkt wordt krapper. Bedrijven hebben moeite personeel te vinden. Met een vast contract kunnen ze mensen aan zich binden. Het gaat beter met de economie, dus werkgevers durven het aan.”

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken is blij met de positieve cijfers op de arbeidsmarkt. “Economische groei krijgt pas écht betekenis wanneer Nederlanders ervan beginnen te profiteren. In de cijfers zien we dat nu gebeuren. De groei van de werkgelegenheid zet zich door. Dat is goed nieuws.”