Steekspel binnen de Tories: speelruimte May weer kleiner

Steekspel binnen de Tories

Uit gelekte brieven blijkt dat veel partijgenoten van Theresa May aan haar leiderschap twijfelen. Maar als zij vertrekt kan Labour winnen bij eventuele nieuwe verkiezingen.

Therese May Foto Will Oliver/EPA

Het voorgenomen vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU blijft de Britse politiek verlammen. Dit weekend maakten de keizer en zijn Brutus het premier Theresa May weer buitengewoon moeilijk. In een gezamenlijke brief aan May schrijven ministers Boris Johnson en Michael Gove dat er onvoldoende werk gemaakt wordt van het uitwerken van een harde Brexit.

De brief, die in handen kwam van de zondagskranten, is een serieus probleem voor May. Als Johnson, de begenadigde redenaar, en Gove, de ideoloog en strateeg, de krachten bundelen, zijn zij tot veel in staat.

Nu May in de afgelopen twee weken twee ministers heeft moeten vervangen en mogelijk nog meer wijzigingen op til zijn (het lot van vice-premier Damian Green hangt af van een onderzoek naar ongewenst gedrag) hopen Johnson en Gove wellicht aan te sturen op een bredere herschikking van de ministersposten. Zij proberen de zwakte van May uit te buiten om gematigde krachten als Philip Hammond, de minister van Financiën, weg te krijgen.

Lees ook deze analyse van correspondent Melle Garschagen: Theresa May wordt van alle kanten bedreigd

Veertig Tories willen nieuwe leider

Er speelt meer. Zondag bleek dat veertig Tories in het Lagerhuis het erover eens zijn, dat er een nieuwe leiderschapsverkiezing moet komen. Dat zijn acht stemmen te weinig om May weg te krijgen. Bovendien: zeggen dat er een nieuwe leider moet komen en daadwerkelijk de procedure aanvangen om May weg te krijgen, zijn twee verschillende dingen.

Tories weten heel goed dat een nieuwe leider waarschijnlijk opnieuw Lagerhuisverkiezingen moet uitschrijven om geloofwaardig te zijn. Gezien het maandenlange geruzie, gestuntel en gedoe binnen de Conservatieven is de kans zeer groot dat Jeremy Corbyn met zijn Labour-partij dan wint.

De dreiging van de veertig om te muiten toont wel aan dat de speelruimte van May kleiner en kleiner wordt, terwijl de moeilijkste besluiten nog genomen moeten worden.

In Brussel wordt weer onderhandeld over de Brexit. De Britten blijven overtuigd dat op belangrijke onderwerpen (de rechten van burgers, meenemen van verzekeringen, erkenning van diploma’s) wel degelijk grote vooruitgang is. Toch houdt EU-onderhandelaar Michel Barnier de boot af. De Britten moeten met meer komen, vindt hij.

Tientallen miljarden betalen

Ergens in de komende weken zal duidelijk moeten worden dat de Britten bereid zijn tientallen miljarden meer aan de EU te betalen. Zo niet, dan is de kans klein dat de EU toestaat dat vanaf december de Brexit-gesprekken over de toekomst (lees: handelsverdrag) gaan. Dat is een vurige Britse wens en de enige strohalm die May nog heeft om te laten zien dat zij wel in staat is Brexit te regelen.

De eerste geruchten klinken al dat een besluit hierover naar maart wordt opgeschoven. Nu pogen Gove en Johnson een stille paleisrevolutie te plegen. Nu morren Tories vooral in de kranten. Als May weer een tegenslag moet incasseren, zal de roep om haar vertrek oorverdovend luid worden.

Lees ook dit stuk over de kopzorgen die May heeft: ‘Sterk en stabiel’ is het kabinet-May in elk geval niet