Column

Iran provoceert even niet nu Saoediërs oorlogstaal spreken

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.

Iraanse vrouwen lopen langs een kledingwinkel in Teheran. Foto Vahid Salemi/AP

In Iran hebben de etalagepoppen weer borsten, viel me daar vorige week op, en dat is wel anders geweest. In Ahmadinejads tweede termijn als president (2009-2013) mochten ze zelfs geen hoofd hebben, en hingen jurken en jassen zielig aan kleerhangers. De etalagepoppen zijn de echte vrouwen gevolgd. Naar hun vormen hoef je al langer niet te raden.

De vormen weerspiegelen, als ik dat zo kan uitdrukken, de veranderende normen in de islamitische republiek. President Rohani heeft zijn herhaalde beloften van vrijheid van meningsuiting, vrouwelijke ministers en liberalisering in het algemeen dan wel niet uitgevoerd; de maatschappij heeft haar eigen hervormingsprogramma.

De sfeer in Iran is ontspannen, maar dat is daarbuiten bepaald niet het geval. De uitspraak van die leuke, jonge Saoedische kroonprins vorige week dat een Houthi-raket richting Riad „kan worden beschouwd als een Iraanse oorlogsdaad tegen het Koninkrijk”, vormde de overtreffende trap van de gebruikelijke beschuldigingen tegen Iran (hegemonistische bedoelingen in de regio, steun voor terroristische organisaties en ga zo maar door). De olieprijzen schoten meteen 10 procent omhoog en dan weet u het wel.

De raket die de Jemenitische Houthi-rebellen op 4 november in de richting van Riad afvuurden werd door een Patriot-antiraketraket onschadelijk gemaakt. Haast voor de brokken de grond raakten wisten alle tegenstanders van Iran, inclusief de Verenigde Staten, metéén: dat was een Iraanse raket. Tot mijn verbazing zag ook de Franse president Macron direct dat het „duidelijk” een Iraanse raket was.

Reden voor mij om te googlen op Houthi’s, Jemen en raket, en dan kom je ook op heel andere resultaten. De Amerikaanse defensiewebsite warisboring.com wijst er bijvoorbeeld op dat er nauwelijks bewijs is van Iraanse wapenleveranties aan de Houthi’s. Jemen wordt sinds het begin van de oorlog tegen de Houthi’s in maart 2015 geblokkeerd door Saoedische en geallieerde oorlogsschepen. De meeste bootjes met wapens (bootjes, niet de vliegtuigen vol die uit Amerika en Engeland Saoedi-Arabië bereiken, maar dit terzijde) die zij hebben onderschept waren onderweg uit Jemen. Naar Somalië, als u het wilt weten.

Maar zo niet uit Iran, waar komt die raket dan vandaan? Niet alleen warisboring.com maar ook veel andere bronnen wijzen erop dat de Sovjet-Unie en Noord-Korea in de jaren zeventig en tachtig talrijke raketten van verschillende types aan toenmalig Noord- en Zuid-Jemen hebben geleverd; en Noord- Korea ook in de jaren negentig. De Scud-B bijvoorbeeld. De Houthi’s zijn geallieerd met ex-president Saleh, wiens eenheden nog van die raketten in hun bezit hebben. De afgeschoten raketten – wraak voor de Saoedische bombardementen; wie kaatst kan de bal verwachten – zouden verbouwingen of kopieën daarvan zijn.

Maar goed, dat maakt niet uit. Als je een beschuldiging maar lang genoeg herhaalt, wordt die waar, zeker als het Iran betreft – een slecht imago hè. Wat ik interessant vind: Iran ziet de bui hangen. Ik heb eerder wel eens op deze plaats geschreven dat de Iraanse leiders wegens hun revolutionaire achtergrond altijd moeten provoceren. Maar nu toch even wat minder. Opperste leider Khamenei heeft bepaald dat het bereik van de Iraanse ballistische raketten tot 2.000 kilometer beperkt moet blijven – dus ver uit de buurt van Amerika. En de ultraradicale krant Kayhan heeft een tijdelijk publicatieverbod gekregen wegens de kop „Houthi-raket mikt op Riad, volgende doel Dubai”. Een assertieve Saoedische kroonprins die de warme steun heeft van een onberekenbare Amerikaanse president – het is best een risico.