WK-ticket moet gebreken Azzurri camoufleren

Kwalificatie WK Rusland

Italië hoopt zich in de play-offs ten koste van Zweden te plaatsen voor het WK 2018. Vrijdag is het eerste duel. Het Italiaanse voetbal kent veel problemen.

De Italiaanse bondscoach Giampiero Ventura (rechts) in gesprek met verdediger Leonardo Bonucci op een training. Foto Maurizio Degl’Innocenti/AP

Gianluigi Buffon, doelman van Juventus, kreeg deze week dé hamvraag voorgelegd. Gaat Italië nog naar het WK, volgend jaar in Rusland? Deze vrijdagavond (20.45 uur) spelen de Azzurri de eerste wedstrijd van de play-offs tegen Zweden voor een WK-ticket. Maandag volgt de return in Milaan.

Buffon (39), Italiaans recordinternational met 173 caps, had zijn schouders opgehaald en ietwat vertwijfeld gekeken toen hem de vraag was gesteld. „Twintig jaar geleden had ik geantwoord: we zijn al op het WK”, zei hij voor de camera van de Rai. „Nu zeg ik: we werken er hard voor om naar het WK te gaan.”

Zijn antwoord, hoewel wat cryptisch verpakt, is illustratief voor het huidige gedachtengoed in Italië (61 miljoen inwoners). Buffon wilde zeggen: Italië op een WK, dat is bijna een zekerheid, want alleen op het WK van 1958 ontbraken de Italianen. Maar sinds 2006, toen Italië de vierde wereldtitel behaalde, is het alsmaar minder geworden bij de nationale ploeg. Er was nog een oprisping, met een finaleplaats op het EK 2012, maar op de wereldkampioenschappen van 2010 en 2014 strandden de Italianen al in groepsfase. Onopgemerkt ging het nooit. Altijd was er dramatiek, zoals drie jaar geleden in Brazilië, waar verdediger Giorgio Chiellini werd gebeten door de Uruguayaanse spits Luis Suárez.

Maar zodra het rumoer over de uitschakeling was verstomd, deden de Italianen aan introspectie. Hoe komt het dat calcio niet meer zo succesvol is? Allereerst is er de financiële component. Italië werd hard getroffen door de economische crisis, waardoor Italiaanse clubs qua begroting moesten inkrimpen of werden verkocht aan buitenlandse investeerders, zoals gebeurde bij Internazionale, AC Milan en AS Roma. Dat versterkte het kortetermijndenken van de clubs.

Opleiding verwaarloosd

De langere termijn, zoals het opleiden van talent, werd verwaarloosd. Bij de Serie A-clubs is slechts 8,6 procent van de spelers zelf opgeleid – alleen Turkije doet het nog slechter. „Zonder tweede elftallen kun je niet groeien”, legde Demetrio Albertini, vicepresident van de Italiaanse voetbalbond, de vinger op de zere plek in Tutto Sport. Volgens de oud-voetballer van onder andere AC Milan is het onbegrijpelijk dat niet alle Serie A-clubs een tweede elftal hebben. „Die clubs hebben geen interesse in de ontwikkeling van het Italiaanse voetbal”, meent Albertini.

Vernieuwing of verandering is echter een moeizaam begrip in Italië. Vraag het maar aan Arrigo Sacchi, die als succescoach van AC Milan afrekende met het verdedigende catenaccio en een avontuurlijke, revolutionaire speelstijl ontwikkelde. „De huidige situatie is nog niet optimaal”, stelde Sacchi, tegenwoordig tv-analist. „Maar Italië slaagt er altijd in om het beste uit zichzelf te halen in moeilijke tijden, ondanks dat we minder investeren in onze jeugdopleiding. Er ligt alleen wel een uitdaging voor de toekomst. Wat mij betreft missen we niet zozeer de talenten als wel de juiste ideeën en het juiste arbeidsethos.”

Nederlaag tegen Spanje

Ook de huidige bondscoach, Giampiero Ventura (69), stipte tekortkomingen aan bij de nationale ploeg. „Een verschil in conditie en kwaliteit”, reageerde hij na de nederlaag in en tegen Spanje (3-0), waardoor Italië veroordeeld was tot de tweede plaats in de poule – en dus het spelen van play-offs. Jonge spelers misten nog inhoud, zag Ventura.

De gebrekkige aanwas van nieuwe talenten is al lange tijd zichtbaar bij de nationale ploeg van Italië. De bondscoaches (ook veelal senior) grepen vaak terug op oudere, meer ervaren spelers in plaats van jonge talenten. De talenten, zoals bijvoorbeeld Ciro Immobile (Lazio Roma) en Lorenzo Insigne (Napoli), moesten echt bewezen beter zijn wilden ze in aanmerking komen voor La Squadra Azzurra.

De enige man die overbleef, was Gianluigi Buffon. Zijn cv wordt almaar langer bij de nationale ploeg. Buffon – in januari wordt hij veertig – kan zich voor de zesde keer plaatsen voor een WK. Tevens kan hij uitgroeien tot wereldwijd record-international. Nu moet ‘Gigi’, met 173 interlands, de Mexicaan Claudio Suárez (177 caps), de Saoediër Mohamed al-Deayea (178) en de Egyptenaar Ahmed Hassan (184) voor zich dulden.

Het WK in Rusland zou de carrière van Buffon mooi rond maken. Op 29 oktober 1997 debuteerde de Italiaanse doelman in de kou en mist van Moskou. Buffon: „Als we ons plaatsen, zal dat voor mij legendarisch zijn.”