Recensie

Makers van The Wire zijn terug met rauw portret van porno in de jaren zeventig

HBO-serie The Deuce gaat over porno en prostitutie in de jaren zeventig in New York. Zonder nostalgisch te worden: de serie zit vol schrijnende scènes waarin vrouwen slecht behandeld worden.

Candy (Maggie Gyllenhaal) is een alleenstaande moeder die in haar levensonderhoud voorziet als sekswerker. HBO

Vuilniszakken op straat, afgebladderde panden, straatprostituees, ratten in de bioscoop. New York anno 1971 wordt tot leven gewekt in The Deuce, het nieuwe project van David Simon en George Pelecanos (The Wire, Treme). De serie is vernoemd naar de bijnaam van het gebied nabij 42nd Street dat indertijd bekend stond als slonzig seksgebied. Er zitten winkeltjes waar je 8mm-pornofilms onder de toonbank kan kopen. Ook huizen er bioscopen die van alles vertonen, van arthouse tot cult. Daarnaast zijn er morsige bars die tot laat open zijn.

De HBO-serie concentreert zich vooral op de lotgevallen van een groepje prostituees dat ‘the deuce’ als werkplek gebruikt. Op een na hebben ze allemaal een pooier die hen ‘beschermt’ (lees: uitbuit).

De uitzondering is Candy (Maggie Gyllenhaal), een alleenstaande moeder die in haar levensonderhoud voorziet als sekswerker. In die hoedanigheid gebruikt ze een witte pruik en houdt ze koppig vast aan haar onafhankelijkheid, ook als ze door een klant in elkaar geslagen wordt. Daarnaast schenkt de serie aandacht aan systematische politiecorruptie en de gentrificatie van New York: het gebied rond 42nd Street en Times Square is vandaag de dag het hart van de entertainmentsector, met zijn theaters, musicals en neonlichten.

The Deuce speelt zich niet zomaar af in 1971. De 8-delige serie draait om het moment dat er dingen aan het verschuiven zijn op het gebied van prostitutie en porno. Langzaam maar zeker komt er een professionalisering op gang, aangeslingerd door de maffia en veranderende wetgeving op het gebied van porno. Wat eerst illegaal is komt terecht in een grijs gebied, waarna de weg vrij is voor de doorbraak van mainstreamporno: expliciete seksfilms die in gewone bioscopen vertoond worden. The Deuce eindigt met de galapremière van Deep Throat in 1972 - de film die porno mainstream maakte en de geboorte vormde van een miljardenindustrie.

Net als The Wire, over de drugscultuur in Baltimore, kun je The Deuce zien als sociologische studie die de mores van een specifiek tijdsmoment haarfijn blootlegt. Dat doet het zonder de nostalgie, zoals in Vinyl, een recente HBO-serie over de muziekindustrie in de jaren zeventig.

Kapitalisme

Showrunner David Simon vertelde in interviews dat hij vooral economische exploitatie aan de kaak wil stellen, met name de uitbuiting van hoeren door hun pooiers, maar ook hoe de maffia alles en iedereen uitzuigt. The Deuce zit vol misogyne, schrijnende scènes waarin vrouwen slecht behandeld worden en geweld wordt aangedaan. Zij worden niet als volwaardig gezien, hebben geen rechten en dienen slechts als melkkoe, met hun vlees als koopwaar. Daarbij schuwt The Deuce clichés niet: vrijwel alle pooiers zijn zwart en ook de scènes waarin maffioos Rudy Pipilo (Michael Rispoli) figureert, komen dankzij talloze maffiafilms- en series bekend voor; Rispoli speelde eerder in The Sopranos.

Simon verzamelde een geweldig team om zich heen, om heel genuanceerd zijn blik te kunnen schijnen op het New York van begin jaren zeventig. Daarbij spelen vrouwen een belangrijke rol, zowel voor als achter de schermen: van regisseuses tot scenaristes in de ‘writers room’. Maggie Gyllenhaal die de rol van Candy vervult, heeft een credit als producente en zij had een flinke vinger in de pap wat betreft de portrettering van haar personage. Sowieso worden de vrouwelijke personages niet alleen als slachtoffer neergezet, dat zou te simpel en eendimensionaal zijn.

The Deuce is een project dat zijn torenhoge ambitie grotendeels waarmaakt, op wat minder boeiende sequenties na. Het knappe is dat het David Simon en zijn medewerkers lukt om geen oordelen te vellen over pornografie en prostitutie en toch feilloos een systeem weten bloot te leggen. Een systeem dat een parallel legt tussen de logica van kapitalisme - vraag en aanbod - en de logica van porno. Waarbij de hamvraag is: wie profiteert het meest?